PSEB CLASS 11 BIOLOGY GUESS PAPER MARCH 2026 SET 1

```html

PUNJAB SCHOOL EDUCATION BOARD

PSEB CLASS 11 BIOLOGY GUESS PAPER MARCH 2026

Max Marks: 70 Time allowed: 3 Hours

General Instructions:

1. Question paper will consist of four sections A, B, C and D with a total of 19 questions.
2. Section-A will contain question number 1 having 20 parts of 1 mark each. 12 questions will be of Multiple-choice question type, 4 fill in the blanks, 4 are True/False.
3. Section-B will contain questions number 2 to 11 (total 10 short answer type questions) of 2 marks each. Questions 4, 5, 9, 11 will have internal choice.
4. Section-C will contain questions number 12 to 16 (total 5 questions) of 3 marks each. Questions 12 and 15 will have internal choice.
5. Section-D will consist of questions 17 to 19 (total 3 questions) of 5 marks each. One choice question in each of question numbers 17 and 18 will necessarily be of a diagram/illustrative/graph-based question. One choice question in question number 19 will be a comprehension type question. All questions will have 100% internal choice.

SECTION - A (1 Mark Each)

1. Answer the following questions:

Multiple Choice Questions:
(i) Biological organisation starts with:
(a) Cellular level    (b) Organism level    (c) Atomic level    (d) Sub microscopic molecular level

(ii) Viruses are:
(a) Multicellular    (b) Unicellular    (c) Acellular    (d) Dead cell

(iii) The most advanced group in the plant kingdom is:
(a) Pteridophytes    (b) Gymnosperms    (c) Angiosperms    (d) Bryophytes

(iv) In sponges structure corresponding to mouth of other animals is:
(a) Osculum    (b) Ostium    (c) In current canal    (d) Excurrent canal

(v) The phenomenon where the ovary develops into a fruit without fertilization is called:
(a) Parthenocarpy    (b) Sexual reproduction    (c) Asexual reproduction    (d) None of the above

(vi) Casparian thickenings are found in the cells of:
(a) Pericycle of root    (b) Endodermis of root    (c) Pericycle of stem    (d) Endodermis of the stem

(vii) Which organelle is called power house of the cell?
(a) Golgi bodies    (b) Mitochondria    (c) Nucleus    (d) Plastids

(viii) DNA is a polymer of:
(a) Nucleotide    (b) Nucleoside    (c) Amino acids    (d) All of the above

(ix) Mitosis is also known as:
(a) Equational division    (b) Reductional division    (c) Multiplied division    (d) None of the above

(x) C4 pathway is also called as:
(a) Calvin cycle    (b) Hatch and Slack pathway    (c) Dicarboxylic acid pathway    (d) Both (b) & (c)

(xi) In which of the following processes CO2 is not released?
(a) Aerobic respiration in plants    (b) Aerobic respiration in animals    (c) Alcoholic fermentation    (d) Lactate fermentation

(xii) Full form of IAA is:
(a) Indole-3-acetic acid    (b) Indole-2-acetic acid    (c) Indole Acetic acid    (d) Indole Butyric acid

Fill in the blanks:
(xiii) ________ is a gaseous PGR.
(xiv) ________ is called the suicidal bag of the cell.
(xv) The outermost layer of porifera is called ________.
(xvi) The pH value of human urine is ________.

True / False:
(x7) The SA node is called the pacemaker of the heart.
(xviii) Left ventricle is the thickest chamber of the heart.
(xix) Duplication of DNA is called Replication.
(xx) Flatworms have true coelom.

SECTION - B (2 Marks Each)

2. What is the difference between Taxonomy and Systematics?

3. Differentiate between Notochord and nerve cord.

4. What is the function of companion cells in phloem?

OR

What are guard cells?

5. Give two identifying features of an adult male frog.

OR

Frog is poikilotherm, exhibits camouflage & undergoes aestivation and hibernation. How are these beneficial to it?

6. What is mesosome? Mention its functions.

7. Define the term “callus”.

8. Name the major site where RBCs are formed.

9. What are podocytes?

OR

What is GFR?

10. Name two natural, synthetic auxins.

11. List the functions of cerebrum.

OR

Define reflex actions. What is their significance?

SECTION - C (3 Marks Each)

12. What are the limitations of two kingdom system of classification?

OR

Write a note on reproduction in Fungi.

13. Draw a well labelled diagram of V.S. of maize seed.

14. Compare the structure and components of prokaryotic and eukaryotic cells.

15. Explain sigmoid growth curve with the help of a diagram.

OR

Describe the role of gibberellins in plant growth and development.

16. What physiological circumstances lead to erythroblastosis foetalis?

SECTION - D (5 Marks Each)

17. Explain how sexual reproduction in angiosperms takes place through double fertilization and triple fusion. Also draw a labelled diagram of embryo sac to explain the phenomena.

OR

Describe the alternation of generations in plants with a labelled diagram.
[Please paste the relevant diagram/illustrative image here]

18. Explain the major steps in Krebs cycle. Why is this cycle called as citric acid cycle?

OR

Diagrammatic view of human respiratory system is given below. Identify A, B, C, D and E.
[Please paste the respiratory system diagram here]

19. Describe the different types of symmetry found in animals and give examples for each.

OR

Comprehension Question:
To escape the summer heat, Sharat made a sightseeing tour to Manali with his friends. After reaching the hill station, he felt dizziness, shortness of breath, and increased heart rate. One of Sharat’s friends, a medical student, told him that his was an acute mountain sickness. Read the above passage and answer the following questions:
(i) What is the cause of acute mountain sickness?
(ii) What is the treatment for this condition?
(iii) Which people should avoid high altitudes?

```

PSEB CLASS 6 SOCIAL SCIENCE GUESS PAPER MARCH 2026 SET 2

PSEB CLASS 6 SOCIAL SCIENCE GUESS PAPER MARCH 2026

(ਆਧਾਰਿਤ: ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਅੱਠਵੀਂ ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਪੱਤਰ ਰੂਪ-ਰੇਖਾ)

ਸਮਾਂ: 3 ਘੰਟੇ ਕੁੱਲ ਅੰਕ: 80

ਨੋਟ:

1. ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਨ।
2. ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੱਤਰ ਦੇ ਛੇ ਭਾਗ (ੳ, ਅ, ੲ, ਸ, ਹ ਅਤੇ ਕ) ਹੋਣਗੇ।

ਭਾਗ- ੳ (ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ)

1. ਸਹੀ ਵਿਕਲਪ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰੋ। (10 X 1 = 10 ਅੰਕ)

I. ਧਰਤੀ ਦਾ ਘੇਰਾ ਕਿੰਨਾ ਹੈ?

(ੳ) ਲਗਭਗ 30,000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ    (ਅ) ਲਗਭਗ 40,000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ    (ੲ) ਲਗਭਗ 50,000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ    (ਸ) ਲਗਭਗ 60,000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ

II. 25 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਅਰਧ ਗੋਲੇ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਰੁੱਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?

(ੳ) ਗਰਮੀ ਦੀ ਰੁੱਤ    (ਅ) ਸਰਦੀ ਦੀ ਰੁੱਤ    (ੲ) ਬਸੰਤ ਦੀ ਰੁੱਤ    (ਸ) ਪੱਤਝੜ ਦੀ ਰੁੱਤ

III. ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਡੂੰਘੀ ਖਾਈ ਮੈਰੀਨਾ ਕਿਸ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿੱਤ ਹੈ?

(ੳ) ਹਿੰਦ ਮਹਾਂਸਾਗਰ    (ਅ) ਅੰਧ ਮਹਾਂਸਾਗਰ    (ੲ) ਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ    (ਸ) ਆਰਕਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ

IV. ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਬਾਰੇ ਲਿਖੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

(ੳ) ਧਰਮ ਸਾਸ਼ਤਰ    (ਅ) ਸਮਾਜ ਸਾਸ਼ਤਰ    (ੲ) ਰਾਜਨੀਤੀ ਸਾਸ਼ਤਰ    (ਸ) ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ

V. ਅੱਗ ਦੀ ਖੋਜ ਕਿਸਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ?

(ੳ) ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ    (ਅ) ਆਦਿ ਮਾਨਵ ਨੇ    (ੲ) ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ ਨੇ    (ਸ) ਡਾਕਟਰ ਨੇ

VI. ਵੈਦਿਕ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਨਦੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ?

(ੳ) ਜਮੁਨਾ    (ਅ) ਸਰਸਵਤੀ    (ੲ) ਗੰਗਾ    (ਸ) ਯਮੁਨਾ

VII. ਮੈਂਗਸਥਨੀਂਜ਼ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਕੀ ਨਾਮ ਸੀ?

(ੳ) ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ    (ਅ) ਇੰਡਿਕਾ    (ੲ) ਵਿਆਕਰਨ    (ਸ) ਰਾਜਗ੍ਰਹਿ

VIII. ਸਾਡੇ ਰਾਜ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਕਿੰਨੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਹਨ?

(ੳ) 23    (ਅ) 12    (ੲ) 20    (ਸ) 21

IX. 'ਮੁਫ਼ਤ ਤੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸਿੱਖਿਆ' ਕਿੰਨੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਹੈ?

(ੳ) 6-18 ਸਾਲ    (ਅ) 6-14 ਸਾਲ    (ੲ) 8-14 ਸਾਲ    (ਸ) ਸਾਰੇ ਹੀ

X. ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜੀ ਸਰਵਜਨਕ ਸੰਪਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ?

(ੳ) ਸੜਕ    (ਅ) ਹਸਪਤਾਲ    (ੲ) ਬੱਸ ਸਟੈਂਡ    (ਸ) ਘਰ

ਭਾਗ- ਅ (ਵਸਤੂਨਿਸ਼ਠ ਪ੍ਰਸ਼ਨ)

2. ਖਾਲੀ ਥਾਵਾਂ ਭਰੋ ਅਤੇ ਸਹੀ/ਗਲਤ ਦੱਸੋ: (10 X 1 = 10 ਅੰਕ)

I. _________ ਦੂਸਰੇ ਨੰਬਰ ਤੇ ਵੱਡਾ ਮਹਾਂਦੀਪ ਹੈ।

II. _________ ਨੂੰ ਸਿਫਰ ਦੇਸ਼ਾਂਤਰ ਆਖਦੇ ਹਨ।

III. ਧਰੁਵੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਦਾ _________ ਅਤੇ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਰਾਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

IV. ਕੋਟਿੱਲਿਆ ਦੁਆਰਾ _________ ਨਾਂ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਲਿਖੀ ਗਈ।

V. ਜੈਨ ਧਰਮ ਦੇ ਕੁੱਲ _________ ਤੀਰਥੰਕਰ ਹੋਏ ਹਨ।

VI. ਹਰਸ਼ਵਰਧਨ 606 ਈ: ਵਿੱਚ ਰਾਜਗੱਦੀ ਤੇ ਬੈਠਿਆ। (ਸਹੀ/ਗਲਤ)

VII. ਫ਼ਾਹੀਯਾਨ ਯੂਨਾਨੀ ਲੇਖਕ ਸੀ। (ਸਹੀ/ਗਲਤ)

VIII. ਪੰਚਾਇਤ ਸੰਮਤੀ ਪੰਚਾਇਤੀ ਰਾਜ ਦੀ _________ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ।

IX. ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦੇ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ _________ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

X. ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਨੂੰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੰਚਾਇਤ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। (ਸਹੀ/ਗਲਤ)

ਭਾਗ- ੲ (ਛੋਟੇ ਉੱਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ)

3. ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ 30 ਤੋਂ 50 ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਓ: (6 X 3 = 18 ਅੰਕ)

I. ਨਕਸ਼ੇ ਕਿਉਂ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ? ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਦੱਸੋ।

II. ਜੀਵ-ਮੰਡਲ ਕਿਸਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ? ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿਓ।

III. ਅਸ਼ੋਕ ਨੂੰ ‘ਮਹਾਨ’ ਕਿਉਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ?

IV. ਕੌਟਿੱਲਿਆ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਨੋਟ ਲਿਖੋ।

V. ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਾਣੀ ਕਿਉਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

VI. ਨਿੱਜੀ ਅਤੇ ਸਰਵਜਨਕ ਸੰਪਤੀ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਅੰਤਰ ਦੱਸੋ।

ਭਾਗ- ਸ (ਵੱਡੇ ਉੱਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ)

4. ਹਰੇਕ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਦਾ ਉੱਤਰ 80 ਤੋਂ 100 ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਓ: (4 X 5 = 20 ਅੰਕ)

I. ਲੀਪ ਦੇ ਸਾਲ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ? ਇੱਕ ਆਮ ਸਾਲ ਨਾਲੋਂ ਲੀਪ ਦੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵੱਧ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਜਾਂ

ਗਲੋਬ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦਾ ਮਾਡਲ ਕਿਉਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

II. ਨਵੀਨ ਪੱਥਰ ਯੁੱਗ ਦੇ ਪੰਜ ਲੱਛਣ ਦੱਸੋ।

ਜਾਂ

ਸਿੰਧ ਘਾਟੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਜਾਣਦੇ ਹੋਂ ?

III. ਗੁਪਤ ਕਾਲ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦਾ ‘ਸੁਨਹਿਰੀ ਯੁੱਗ’ ਕਿਉਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ?

ਜਾਂ

ਪੱਲਵਾਂ ਦੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਭਵਨ-ਨਿਰਮਾਣ ਕਲਾ ਬਾਰੇ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਜਾਣਦੇ ਹੋ?

IV. ਸਮਾਜ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?

ਜਾਂ

ਸਕੂਲ ਦੀ ਸੰਪਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਡੀ ਕੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ?

ਭਾਗ- ਹ (ਸਰੋਤ ਅਧਾਰਤ ਪ੍ਰਸ਼ਨ)

5. ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪੈਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ: (2 X 6 = 12 ਅੰਕ)

(ੳ) ਲੋਕ ਨਰਮਦਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਪਰ ਕਈ ਲੱਖ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਸੰਗ੍ਰਹਿਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਯਾਨੀ ਕਿ ਇਹ ਲੋਕ ਆਪਣਾ ਭੋਜਨ ਆਪ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਲੋਕ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਅਤੇ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭੋਜਨ ਲਈ ਜੜ੍ਹਾਂ,ਫ਼ਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੰਗਲੀ ਉਪਜਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਵੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਲਗਭਗ ਇੱਥੇ 8000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ, ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਮਰਦਾਂ ਨੇ ਕੁਝ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਣਕ ਵਰਗੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਉਗਾਉਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ । ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਭੇਡਾਂ ਅਤੇ ਬੱਕਰੀਆਂ ਵਰਗੇ ਪਸ਼ੂ ਵੀ ਪਾਲਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ:
I. ਕਿਸ ਦਰਿਆ ਦਾ ਨਾਮ ਉਪਰੋਕਤ ਪੈਰੇ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ? (2)
II. ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਸੰਗ੍ਰਹਿਕ ਕਿਉਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ? (2)
III. ਕਿੰਨੇ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਣਕ ਉਗਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ? (2)

(ਅ) ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਲੋਕਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਉੱਤਰਦਾਈ ਹੈ। ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਾ ਕੇਵਲ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਸਗੋਂ ਆਰਥਿਕ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਦੇਣ ਦੀਆਂ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਸਮਾਨਤਾ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਵਿਅਕਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਮਾਨ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ| ਹਰ ਇੱਕ ਲਈ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਾਨ ਅਵਸਰ ਦੇਣ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪੱਛੜੇ ਤੇ ਗਰੀਬ ਵਰਗ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਵੀ ਸਮਾਜ ਦੇ ਦੂਜੇ ਵਰਗਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰ ਸਕਣ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਗਟਾਉਣ, ਸੰਘ ਬਣਾਉਣ, ਆਪਣੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ, ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ, ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਗਲਤ ਨੀਤੀਆਂ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਨ ਦੀ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੇ ਉਪਾਸਨਾ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਜੋ ਕਿ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਤੱਤ ਹਨ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ:
I. ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਸਰਕਾਰ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ? (2)
II. ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਵਰਗ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ? (2)
III. ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਤੱਤ ਕਿਹੜੇ ਹਨ? (2)

ਭਾਗ- ਕ (ਨਕਸ਼ਾ ਕਾਰਜ)

6. ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਕੋਈ 7 ਭੂਗੋਲਿਕ ਅਤੇ 3 ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਥਾਨ (ਕੁੱਲ 10) ਭਰੋ: (10 X 1 = 10 ਅੰਕ)

ਭੂਗੋਲ ਭਾਗ:
I. ਕਸ਼ਮੀਰ
II. ਕੰਨਿਆ ਕੁਮਾਰੀ
III. ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
IV. ਗੋਆ
V. ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ
VI. ਨੇਪਾਲ
VII. ਪਾਕਿਸਤਾਨ

ਇਤਿਹਾਸ ਭਾਗ:
VIII. ਸੰਘੋਲ
IX. ਰੋਹੀੜਾ
X. ਕੋਟਲਾ ਨਿਹੰਗ ਖਾਂ

```

PSEB Guess Papers 2026 – Class 8, 10 & 12 Question Papers | PB.JOBSOFTODAY.IN

PSEB Guess Papers 2026 – Punjab Board Question Paper Hub

Welcome to PB.JOBSOFTODAY.IN, your trusted source for PSEB Class 8, 10 & 12 Guess Papers 2026. Download subject-wise Punjab Board important question papers for March 2026 exams.

📘 Class 8 Guess Papers

Class 8 Subjects

Mathematics Mathematics ( English) Mathematics SET 2 (Bilingual) Mathematics SET 3 (Bilingual) English English set 2 Science Science set 2 Social Science (SST) Hindi Hindi 2nd language Hindi 2nd language Set 2 Punjabi

Punjabi set 2

PSEB CLASS 6 SOCIAL SCIENCE GUESS PAPER MARCH 2026

(ਆਧਾਰਿਤ: ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਅੱਠਵੀਂ ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਪੱਤਰ ਰੂਪ-ਰੇਖਾ)

ਸਮਾਂ: 3 ਘੰਟੇ ਕੁੱਲ ਅੰਕ: 80

ਨੋਟ:

1. ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਨ।
2. ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੱਤਰ ਦੇ ਛੇ ਭਾਗ (ੳ, ਅ, ੲ, ਸ, ਹ ਅਤੇ ਕ) ਹੋਣਗੇ।

ਭਾਗ- ੳ (ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ)

1. ਸਹੀ ਵਿਕਲਪ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰੋ। (10 X 1 = 10 ਅੰਕ)

I. ਕਿਹੜਾ ਗ੍ਰਹਿ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਹੈ?

(ੳ) ਬੁੱਧ    (ਅ) ਸ਼ਨੀ    (ੲ) ਧਰਤੀ    (ਸ) ਮੰਗਲ

II. ਗਲੋਬ ਧਰਤੀ ਦਾ ਬਿਲਕੁਲ ਸਹੀ ਮਾਡਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ______ ਮਾਡਲ ਹੈ।

(ੳ) ਦੋ-ਪਾਸੀ    (ਅ) ਤ੍ਰੈ-ਪਾਸੀ    (ੲ) ਇੱਕ-ਪਾਸੀ    (ਸ) ਢੁੱਕਵਾਂ

III. ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਪਰਬਤ ਚੋਟੀ ਮਾਊਂਟ ਐਵਰੈਸਟ ਕਿੰਨੀ ਉੱਚੀ ਹੈ?

(ੳ) 8811 ਮੀਟਰ    (ਅ) 8844 ਮੀਟਰ    (ੲ) 8888 ਮੀਟਰ    (ਸ) 8848 ਮੀਟਰ

IV. ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼ਬਦ ਕਿਸ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ?

(ੳ) ਯੂਨਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ    (ਅ) ਲਾਤੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ    (ੲ) ਰੂਸੀ ਭਾਸ਼ਾ    (ਸ) ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ

V. ਆਦਿ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਨੁਕੀਲੇ ਪੱਥਰਾਂ ਅਤੇ ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਕੀ ਬਣਾਇਆ?

(ੳ) ਘਰ ਦੇ ਚਿੱਤਰ    (ਅ) ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਚਿੱਤਰ    (ੲ) ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੇ ਚਿੱਤਰ    (ਸ) ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਚਿੱਤਰ

VI. ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕਿਸ ਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਵਪਾਰਕ ਸੰਬੰਧ ਸਨ?

(ੳ) ਮੈਸੋਪੋਟਾਮੀਆ    (ਅ) ਮਿਸਰ    (ੲ) ਚੀਨ    (ਸ) ਯੂਰਪ

VII. ਮਹਾਤਮਾ ਬੁੱਧ ਦਾ ਜਨਮ ਕਿੱਥੇ ਹੋਇਆ?

(ੳ) ਲੁੰਬਿਨੀ    (ਅ) ਅਯੁੱਧਿਆ    (ੲ) ਵੈਸ਼ਾਲੀ    (ਸ) ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ

VIII. ਬੱਚੇ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾ ਸਮਾਜ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?

(ੳ) ਸਕੂਲ    (ਅ) ਆਂਢ-ਗੁਆਂਢ    (ੲ) ਪਰਿਵਾਰ    (ਸ) ਦੋਸਤ

IX. ਸਮਾਜ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਇਕਾਈ ਕਿਹੜੀ ਹੈ?

(ੳ) ਪਰਿਵਾਰ    (ਅ) ਆਂਢ-ਗੁਆਂਢ    (ੲ) ਪਿੰਡ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਰ    (ਸ) ਸਮੁਦਾਇ

X. ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ?

(ੳ) ਸਰਪੰਚ    (ਅ) ਪ੍ਰਧਾਨ    (ੲ) ਮੇਅਰ    (ਸ) ਕਮਿਸ਼ਨਰ

ਭਾਗ- ਅ (ਵਸਤੂਨਿਸ਼ਠ ਪ੍ਰਸ਼ਨ)

2. ਖਾਲੀ ਥਾਵਾਂ ਭਰੋ ਅਤੇ ਸਹੀ/ਗਲਤ ਦੱਸੋ: (10 X 1 = 10 ਅੰਕ)

I. ਸਾਡੀ ਧਰਤੀ ਇੱਕ ਚਪਟਾ ਗੋਲਾ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ _________ ਆਖਦੇ ਹਨ।

II. ਧਰਤੀ ਦਾ ਘੇਰਾ ਲਗਭਗ _________ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ।

III. _________ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਮਹਾਂਦੀਪ ਹੈ।

IV. _________ ਅਤੀਤ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਹੈ।

V. ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ________ ਰਾਜ ਅਤੇ 8 ਕੇਂਦਰੀ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਹਨ।

VI. ਅੱਗ ਦੀ ਖੋਜ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਨੇ ਕੀਤੀ। (ਸਹੀ/ਗਲਤ)

VII. ਨਵ-ਪੱਥਰ ਯੁੱਗ ਦਾ ਅਰਥ ਆਧੁਨਿਕ ਸਮਾਂ ਹੈ। (ਸਹੀ/ਗਲਤ)

VIII. ਪੱਥਰ ਯੁੱਗ ਦੀ ਗੁਫਾ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਥਾਨਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। (ਸਹੀ/ਗਲਤ)

IX. ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਰਾਜ ਸਮੇਂ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਤ ਬਹੁਤ ਮਾੜੀ ਸੀ। (ਸਹੀ/ਗਲਤ)

X. ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤ ਵਿੱਚ ਇਸਤਰੀਆਂ ਲਈ ਸੀਟਾਂ ਰਾਖਵੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। (ਸਹੀ/ਗਲਤ)

ਭਾਗ- ੲ (ਛੋਟੇ ਉੱਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ)

3. ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ 30 ਤੋਂ 50 ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਓ: (6 X 3 = 18 ਅੰਕ)

I. ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਕੀ ਹੈ? ਕੀ ਸਾਡੀ ਧਰਤੀ ਇੱਕ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਹੈ?

II. ਧਰਤੀ ਦੀ ਦੈਨਿਕ ਗਤੀ ਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?

III. ਪਹੀਏ ਦੀ ਖੋਜ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ?

IV. ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਇਤਿਹਾਸ ਜਾਣਨ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ?

V. ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੇ ਕੋਈ ਦੋ ਕੰਮ ਲਿਖੋ।

VI. ਸ਼ਹਿਰੀ ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕੋਈ ਦੋ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੰਮ ਲਿਖੋ।

ਭਾਗ- ਸ (ਵੱਡੇ ਉੱਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ)

4. ਹਰੇਕ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਦਾ ਉੱਤਰ 80 ਤੋਂ 100 ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਓ: (4 X 5 = 20 ਅੰਕ)

I. ਦੈਨਿਕ ਗਤੀ ਅਤੇ ਵਾਰਸ਼ਿਕ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਦੱਸੋ।

ਜਾਂ

ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ ਰੇਖਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ਾਂਤਰ ਰੇਖਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਦੱਸੋ।

II. ਹੜੱਪਾ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੇ ਪਤਨ ਦੇ ਕੀ ਕਾਰਨ ਸਨ?

ਜਾਂ

ਵੈਦਿਕ ਕਾਲ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਜਾਣਦੇ ਹੋ?

III. ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਹਨ?

ਜਾਂ

ਸਮੁੰਦਰ ਗੁਪਤ ਦੀਆਂ ਜਿੱਤਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰੋ।

IV. ਕੁਦਰਤੀ ਵਾਤਾਵਰਨ ‘ਤੇ ਸੰਖੇਪ ਨੋਟ ਲਿਖੋ।

ਜਾਂ

ਆਜ਼ਾਦੀ ਪਿੱਛੋਂ ਹੋਏ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਕਾਸ ਬਾਰੇ ਸੰਖੇਪ ਨੋਟ ਲਿਖੋ।

ਭਾਗ- ਹ (ਸਰੋਤ ਅਧਾਰਤ ਪ੍ਰਸ਼ਨ)

5. ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪੈਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ: (2 X 6 = 12 ਅੰਕ)

(ੳ) ਮੱਧ-ਪੱਥਰ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਆਦਿ ਮਾਨਵ ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵਾਂ ਅਤੇ ਖੋਜਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦੀਆਂ ਪੌੜੀਆਂ ਚੜ੍ਹਦਾ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਔਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਚੀਕਣਾ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਧਾਰਦਾਰ ਬਣਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਔਜ਼ਾਰ ਲੱਕੜੀ ਕੱਟਣ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬੜੇ ਸਹਾਇਕ ਸਿੱਧ ਹੋਏ। ਮੱਧ-ਪੱਥਰ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸਮੁਦਾਇਕ ਜੀਵਨ ਆਰੰਭ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਹੀ ਥਾਂ ਤੇ ਝੌਂਪੜੀਆਂ ਬਣਾ ਕੇ ਰਹਿਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਪਰਿਵਾਰਕ ਬਣਨ ‘ਤੇ ਝਗੜੇ ਨਿਪਟਾਉਣ ਲਈ ਮੁਖੀ ਦੀ ਚੋਣ ਹੋਈ। ਮੱਧ ਪੱਥਰ ਕਾਲ ਤਕ ਆਉਂਦੇ-ਆਉਂਦੇ ਆਦਿ-ਮਾਨਵ ਦਾ ਜੀਵਨ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਸੁਖੀ ਅਤੇ ਸਥਾਈ ਹੋਣ ਲੱਗਾ ਸੀ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਹ ਔਜ਼ਾਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲੱਕੜੀ, ਹਾਥੀ ਦੰਦ ਅਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਵੀ ਕਰਨ ਲੱਗਾ ਸੀ। ਸ਼ਹਿਦ, ਬੀਜ, ਗਿਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮੱਛੀਆਂ ਵੀ ਹੁਣ ਉਸ ਦੇ ਭੋਜਨ ਦਾ ਅੰਗ ਬਣ ਗਏ ਸੀ। ਉਹ ਆਤਮ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਨਾ ਸਿੱਖ ਗਿਆ ਸੀ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ:
I. ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸਮੁਦਾਇਕ ਜੀਵਨ ਦਾ ਆਰੰਭ ਕਿਸ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ? (2)
II. ਆਦਿ-ਮਾਨਵ ਔਜ਼ਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹੜੀਆਂ-ਕਿਹੜੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਸੀ? (2)
III. ਆਦਿ-ਮਾਨਵ ਦੇ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਕੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ? (2)

(ਅ) ਮਨੁੱਖ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਾਣੀ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਅ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਕਾਰਨ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕਈ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਘਰ, ਸਕੂਲ, ਦਫ਼ਤਰ, ਖੇਡ ਕਲੱਬ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕੇਂਦਰ, ਬੱਸ ਸਟੈਂਡ, ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਆਦਿ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਵਿਚਰਦੇ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਸੁਚਾਰੂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਕੇ ਹੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਮਾਜ ਦੀ ਹੋਂਦ ਕਾਇਮ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮਾਜ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਇਕਾਈ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਨਿਯਮ ਤੈਅ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁਖੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਦੀ ਵੰਡ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁਖੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਮੰਨਣਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਆਪ ਹੁਦਰੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਖੇਰੂੰ-ਖੇਰੂੰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ:
I. ਮਨੁੱਖ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਕਿਉਂ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ? (2)
II. ਸਮਾਜ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਇਕਾਈ ਕਿਹੜੀ ਹੈ? (2)
III. ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਮਾਜ ਦੀ ਹੋਂਦ ਕਿਵੇਂ ਕਾਇਮ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ? (2)

ਭਾਗ- ਕ (ਨਕਸ਼ਾ ਕਾਰਜ)

6. ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਕੋਈ 7 ਭੂਗੋਲਿਕ ਅਤੇ 3 ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਥਾਨ (ਕੁੱਲ 10) ਭਰੋ: (10 X 1 = 10 ਅੰਕ)

ਭੂਗੋਲ ਭਾਗ:
I. ਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰ
II. ਗੁਜਰਾਤ
III. ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
IV. ਰਾਜਸਥਾਨ
V. ਅੰਡੇਮਾਨ ਦੀਪ ਸਮੂਹ
VI. ਚੀਨ
VII. ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼

ਇਤਿਹਾਸ ਭਾਗ:
VIII. ਹੜੱਪਾ
IX. ਮੋਹਿੰਜੋਦੜੋ
X. ਲੋਥਲ

```

PSEB Non Board Classes 6, 7, 9, 11 Guess Paper March 2026 – All Subjects PDF Download

PSEB Non Board Classes 6, 7, 9, 11 Guess Paper March 2026 are available here for students preparing for Punjab School Education Board examinations. These guess papers are specially prepared according to latest PSEB syllabus and exam pattern.

--- want pdf of any question paper @ Rs 49 send message 9464496353---

---

Table of Contents

• PSEB Class 11 Guess Papers 2026
• PSEB Class 9 Guess Papers 2026
• PSEB Class 7 Guess Papers 2026
• PSEB Class 6 Guess Papers 2026
• FAQs

---

PSEB Class 11 Guess Papers 2026

Subject	Download Link
Class 11 Chemistry Guess Paper 2026 SET 3	Click Here
Class 11 Chemistry Guess Paper 2026 SET 2	Click Here
Class 11 Chemistry Guess Paper 2026 Set 1	Click Here
Class 11 Business Studies Question Paper	Click Here
Class 11 Physics Question Paper 2025	Click Here
Class 11 Punjabi Question Paper	Click Here
Class 11 History Question Paper Set 1	Click Here
Class 11 History Question Paper Set 2	Click Here

---

--- want pdf of any question paper @ Rs 49 send message 9464496353---

---

PSEB Class 9 Guess Papers 2026

Subject	Download Link
Class 9 English Guess Paper 2026 SET 1	Click Here
Class 9 English Guess Paper 2026 SET	Click Here

---

PSEB Class 7 Guess Papers 2026

Subject	Download Link
Class 7 Punjabi Guess Paper 2026 Set 1	Click Here
Class 7 Punjabi Guess Paper 2026 Set 2	Click Here
Class 7 Hindi Guess Paper 2026 Set 1	Click Here
Class 7 Hindi Guess Paper 2026 Set 2	Click Here
Class 7 English Guess Paper 2026	Click Here
Class 7 Social studies Guess Paper 2026 set 1	Click Here
Class 7 Social studies Guess Paper 2026 set 2	Click Here
Class 7 MATHEMATICS Guess Paper 2026 set 1 ( Bilingual)	Click Here
Class 7 MATHEMATICS Guess Paper 2026 set 2 ( Bilingual)	Click Here

---

--- want pdf of any question paper @ Rs 49 send message 9464496353---

---

PSEB Class 6 Guess Papers 2026

Subject	Download Link
Class 6 Punjabi Guess Paper 2026 Set 1	Click Here
Class 6 HINDI Guess Paper 2026 Set 1	Click Here
Class 6 HINDI Guess Paper 2026 Set 2	Click Here
Class 6 Punjabi Guess Paper 2026 Set 2	Click Here
Class 6 English Guess Paper 2026	Click Here
Class 6 Social science Guess Paper 2026 SET 2	Click Here
Class 6 Social science Guess Paper 2026 SET 1	Click Here
Class 6 Mathematics Guess Paper 2026 Bilingual ( Set 1)	Click Here
Class 6 Mathematics Guess Paper 2026 Bilingual ( Set 2 )	Click Here

---

Why These Guess Papers Are Important?

• Prepared according to latest PSEB syllabus 2025-26
• Important questions for March Examination 2026
• Helps in revision and time management
• Based on previous year question trends

More subjects guess papers will be updated soon. Stay connected with PBJOBSOFTODAY for latest updates.

---

Frequently Asked Questions (FAQs)

Q1. Are these guess papers based on latest PSEB syllabus 2026?

Yes, all guess papers are prepared according to the latest Punjab School Education Board syllabus for March 2026 exams.

Q2. Are these guess papers available in PDF format?

Yes, you can download or view the guess papers directly using the links provided above.

Q3. Will more subjects be updated?

Yes, more subjects for Classes 6, 7, 9 and 11 will be updated soon.

---

PSEB CLASS 11 CHEMISTRY GUESS PAPER MARCH 2026 SET 3

P.S.E.B. Guess Paper for 2025-26 (Set 3)

Class 11th (10+1)

Subject: Chemistry

Time: 3 Hours                                                                                         Max. Marks: 70

General Instructions:

1. There is one theory paper comprising 21 questions. All questions are compulsory.
2. Question No. 1 has 20 sub-parts carrying 1 mark each. This question contains multiple-choice, true/false, and comprehension-based questions.
3. Question No. 2 to 15 are of 2 marks each. There is an internal choice in four questions.
4. Question No. 16 to 19 are of 3 marks each. There is an internal choice in two questions.
5. Question No. 20 and 21 are of 5 marks each. There is an internal choice in both of them.

SECTION A (1 Mark Each)

Q1. Answer the following questions (i to xx):

Choose the correct answer (MCQs):

(i) Which of the following is NOT a basic unit of measurement in the International System of Units (SI)?

• A) Meter
• B) Kilogram
• C) Kelvin
• D) Pound

(ii) Find out the number of neutrons, protons, and electrons of ₁₇Cl³⁷ respectively:

• A) 20, 20, 17
• B) 17, 17, 20
• C) 20, 17, 17
• D) 17, 17, 17

(iii) The radius of an atomic nucleus is of the order of:

• A) 10^-10 cm
• B) 10^-13 cm
• C) 10^-15 cm
• D) 10^-8 cm

(iv) The species having bond angle of 120° is:

• A) ClF₃
• B) NCl₃
• C) BCl₃
• D) PH₃

(v) What condition facilitate the spontaneity of a reaction if ΔH and ΔS both are negative?

• A) Low temperature
• B) High temperature
• C) Low pressure
• D) High pressure

(vi) In a chemical reaction A ⇌ B, the system will be known in equilibrium when:

• A) A completely changes to B
• B) 50% of A changes to B
• C) The rate of change of A to B and B to A on both the sides are same
• D) Only 10% of A changes to B

(vii) The Oxidation number of Cr in K₂Cr₂O₇ is:

• A) 6
• B) 5
• C) 0
• D) 4

(viii) The bond length in CH₄ is:

• A) 1.09 Å
• B) 1.54 Å
• C) 1.46 Å
• D) 1.12 Å

(ix) The displacement of electrons in a multiple bond in the presence of attacking reagent is called:

• A) Inductive effect
• B) Electromeric effect
• C) Resonance
• D) Hyperconjugation

(x) Which of the following is a property of benzene (C₆H₆)?

• A) It has a resonance structure.
• B) It is highly reactive and undergoes nucleophilic substitution.
• C) It undergoes addition reactions easily.
• D) It is a saturated compound.

State True or False:

(xi) (q+w) is a state function.

(xii) In an isochoric process the volume change is zero.

(xiii) At anode always oxidation takes place.

(xiv) Entropy of a perfectly crystalline solid is taken as zero at 0K.

(xv) Sulphur in an organic compound can be estimated by Dumas method.

Read the passage and answer the questions (xvi to xx):

In the long form of the periodic table, elements are arranged in increasing order of their atomic numbers, which in turn, determine their electronic configurations and hence their properties. All the 118 elements known todate are divided into four blocks: s, p, d and f depending upon the name of the orbital which receives the last electron. All these elements have also been classified as representative elements, transition elements and inner transition elements depending upon whether their properties solely depend upon n (valence) electrons, n and n - 1 electrons or n, (n - 1) and (n - 2) electrons respectively. Elements with Z > 100 also called super heavy elements have also been given IUPAC names and symbols.

(xvi) Write the general electronic configuration of s-block elements.

(xvii) How many groups of p-block elements are there in the long form of the period table?

(xviii) Which block in periodic table is called transition elements?

(xix) On which basis the elements in modern periodic table are arranged?

(xx) Write the IUPAC name of element with At.no. = 114.

SECTION B (2 Marks Each)

Q2. Calculate the mass per cent of oxygen element present in sodium sulphate (Na₂SO₄).

OR

Calculate the molarity of Glucose (C₆H₁₂O₆) solution 20 g of which are dissolved in two litres of solution.

Q3. Define isotones. Give one example.

Q4. What is the e/m ratio of an electron?

Q5. Give two points of difference between a sigma bond and a pi bond.

Q6. Explain the conditions in terms of ΔH and ΔS when a reaction would be always spontaneous.

OR

Explain Hess's law of constant heat of summation.

Q7. Justify that the reaction : 2 Cu₂O (s) + Cu₂S (s) → 6 Cu (s) + SO₂ (g) is a redox reaction. Identify the species oxidised/reduced, which acts as an oxidant and which acts as a reductant.

Q8. Explain the term 'ionic product of water'.

Q9. The concentration of hydrogen ion in a sample of soft drink is 3.8 x 10^-3 M. What is its pH?

OR

Give condensed and bond line structural formulas and identify the functional group(s) present, if any, for: (a) 2,2,4-Trimethylpentan-3-one (b) 2-Hydroxyhexane-1,6-dial.

Q10. Draw the cis- and trans- structures for hex-2-ene. Which isomer will have higher boiling point and why?

Q11. What is the difference between primary, secondary, and tertiary carbon atoms? Provide an example for each.

Q12. What are the necessary conditions for any system to be aromatic?

Q13. Why HF has a higher boiling point than HCl?

OR

Out of NH₃ and PH₃, which has higher boiling point and why?

Q14. Define enthalpy of combustion.

Q15. Write the structures of the products A and B in the following reaction:
HC≡CH → (Na) → A → (CH₃Br) → B

SECTION C (3 Marks Each)

Q16. A compound contains 9.1% hydrogen, 54.4% carbon and rest is oxygen. Its vapour density is 44. What are its empirical and molecular formulas?

OR

A microscope using suitable photons is employed to locate an electron in an atom within a distance of 0.1 Å. What is the uncertainty involved in the measurement of its velocity?

Q17. Balance the following equation by the oxidation number method:
Fe²⁺ + Cr₂O₇^2- → Cr³⁺ + Fe³⁺ (acidic medium)

Q18. (a) Define electrophile.
(b) Give a chemical reaction showing an example of each: Nucleophilic substitution and Electrophilic addition reactions.

OR

Calculate the maximum work obtained when 0.75 mol of an ideal gas expands isothermally and reversibly at 27°C from a volume of 15 L to 25 L.

Q19. Discuss the concept of resonance with reference to the nitrate ion. Draw its resonance structures.

SECTION D (5 Marks Each)

Q20. (a) On the basis of VSEPR theory predict the geometry and shape of ClF₃. (3 Marks)
(b) Find the formal charge on Nitrogen in Nitrate ion. (2 Marks)

OR

(a) On the basis of Hybridization predict the geometry and shape of SF₄. (3 Marks)
(b) Draw energy level diagram of O₂⁺. (2 Marks)

Q21. (a) An alkene 'A' on ozonolysis gives a mixture of ethanal and pentan-3-one. Write the structure and IUPAC name of alkene. Show ozonolysis reaction of this alkene. (3 Marks)
(b) Give chemical equations for the following name reactions: Wurtz reaction and Friedel Craft alkylation. (2 Marks)

OR

Discuss the mechanism of nitration of benzene in detail.

PSEB CLASS 11 CHEMISTRY GUESS PAPER MARCH 2026 SET 2

P.S.E.B. Guess Paper for 2025-26 (Set 2)

Class 11th (10+1)

Subject: Chemistry

Time: 3 Hours                                                                                         Max. Marks: 70

General Instructions:

1. There is one theory paper comprising 21 questions. All questions are compulsory.
2. Question No. 1 has 20 sub-parts carrying 1 mark each. This question contains multiple-choice, true/false, and comprehension-based questions.
3. Question No. 2 to 15 are of 2 marks each. There is an internal choice in four questions.
4. Question No. 16 to 19 are of 3 marks each. There is an internal choice in two questions.
5. Question No. 20 and 21 are of 5 marks each. There is an internal choice in both of them.

SECTION A (1 Mark Each)

Q1. Answer the following questions (i to xx):

Choose the correct answer (MCQs):

(i) What is the molar mass of 0.1 mole of glucose (C₆H₁₂O₆)?

• A) 16 g/mol
• B) 18 g/mol
• C) 20 g/mol
• D) 22 g/mol

(ii) The number of spherical nodes for 4d orbital is:

• (a) zero
• (b) one
• (c) two
• (d) three

(iii) Elements do emit radiation on their own and this property is known as _____:

• a) Radioactivity
• b) Refraction
• c) Absorption
• d) Adsorption

(iv) An element with positive electron gain enthalpy is:

• a. O
• b. Cl
• c. Na
• d. Ne

(v) Which one of the following has the shortest carbon bond length?

• a. Benzene
• b. Ethene
• c. Ethyne
• d. Ethane

(vi) An open system allows the transfer of:

• a. Only mass
• b. Only energy
• c. Both mass and energy
• d. Neither mass nor energy

(vii) Which of the following salts will give highest pH in water?

• (a) Na₂CO₃
• (b) CuSO₄
• (c) KCl
• (d) NaCl

(viii) Which of the following is a redox reaction?

• (a) NaCl + KNO₃ → NaNO₃ + KCl
• (b) Mg(OH)₂ + 2NH₄Cl → MgCl₂ + 2NH₄OH
• (c) CaC₂O₄ + 2HCl → CaCl₂ + H₂C₂O₄
• (d) 2Zn + 2AgCN → 2Ag + Zn(CN)₂

(ix) Which of the following is NOT a characteristic of organic compounds?

• A) Primarily composed of carbon and hydrogen
• B) Forms covalent bonds
• C) Always soluble in water
• D) Can exist in various physical states

(x) The alkane that yields two isomeric monobromo derivatives is?

• a) Neopentane
• b) Ethane
• c) Methane
• d) Propane

State True or False:

(xi) Isobars are those elements that have a different atomic number but the same mass number.

(xii) A reversible process is a process in which direction may be reversed at any stage by small change in variable like temperature, pressure.

(xiii) s-block elements are soft, highly reactive, do not show variable oxidation states.

(xiv) The angle between the overlapping of one s-orbital and p-orbital is 180°.

(xv) An oxidizing agent is a substance which reduces the other.

Read the passage and answer the questions (xvi to xx):

The s-Block Elements: The elements of Group 1 (alkali metals) and Group 2 (alkaline earth metals) which have ns¹ and ns² outermost electronic configuration belong to the s-Block Elements. They are all reactive metals with low ionization enthalpies. They lose the outermost electron(s) readily to form 1+ ion (in the case of alkali metals) or 2+ ion (in the case of alkaline earth metals). The metallic character and the reactivity increase as we go down the group. Because of high reactivity they are never found pure in nature. The compounds of the s-block elements, with the exception of those of lithium and beryllium are predominantly ionic.

(xvi) Which groups of the periodic table constitute the s-Block elements?

(xvii) What is the outermost electronic configuration of s-Block elements?

(xviii) Why are s-block elements never found pure in nature?

(xix) How does the metallic character of these elements vary down the group?

(xx) Name the two elements of the s-block whose compounds are an exception and are not predominantly ionic.

SECTION B (2 Marks Each)

Q2. What are colligative properties? List two examples.

OR

What is the difference between empirical and molecular formulas?

Q3. Name the scientist who first formulated the atomic structure.

Q4. What is the difference between an element and a compound?

Q5. Define Quantum Number?

Q6. Arrange the elements of second period in increasing order of first ionisation enthalpy.

OR

What are representative elements?

Q7. Why sodium chloride is a solid where as carbon tetrachloride is a liquid?

Q8. Draw molecular orbital energy level diagram for nitrogen molecule.

Q9. Differentiate between heat capacity or specific heat capacity?

Q10. What do you mean by Thermochemical equations?

OR

Under what conditions ΔH is equal to ΔU?

Q11. Define oxidation and reduction in terms of electrons.

Q12. Give difference between electrochemical and electrolytic cell.

Q13. What is the difference between an organic and inorganic compound? Give two distinguishing features.

Q14. Wurtz reaction cannot be used for the preparation of unsymmetrical alkanes. Give reasons.

OR

Melting point of cis-but-2-ene is lower than that of trans-but-2-ene. Give reason.

Q15. What are the necessary conditions for any system to be aromatic?

SECTION C (3 Marks Each)

Q16. Explain the law of conservation of mass with an example.

Q17. State and explain the Dalton’s Atomic Theory.

OR

Calculate the maximum work obtained when 0.75 mol of an ideal gas expands isothermally and reversible at 27°C from a volume of 15 L to 25 L.

Q18. Discuss the shape of following molecules using the VSEPR model: BeCl₂, BCl₃, SiCl₄, AsF₃, H₂S, PH₃.

Q19. For a reaction NH₄COONH₂ (g) ⇌ 2NH₃ (g) + CO₂(g). If equilibrium pressure is 3atm. Find the value of Kp.

OR

Explain the effect of change in concentration and change in pressure at equilibrium using Le- Chatelier’s principle.

SECTION D (5 Marks Each)

Q20. What is the photoelectric effect? State the result of a photoelectric effect experiment that could not be explained on the basis of laws of classical physics. Explain this effect on the basis of quantum theory of electromagnetic radiation.

OR

The lattice enthalpy of an ionic compound is the enthalpy when one mole of an ionic compound present in its gaseous state, dissociates into its ions. It is impossible to determine it directly by experiment. Suggest and explain an indirect method to measure lattice enthalpy of NaCl(s).

Q21. Elaborate on the principles of organic reaction mechanisms:
- Types of organic reactions
- Mechanism of nucleophilic and electrophilic substitution
- Factors affecting reaction rates
- Role of intermediates in organic reactions
- Energy profile of chemical reactions

OR

Explain the process of cracking of hydrocarbons. Describe the industrial significance of cracking in petroleum refining.

PSEB CLASS 11 CHEMISTRY GUESS PAPER MARCH 2026 SET 1

P.S.E.B. Guess Paper for 2025-26

Class 11th (10+1)

Subject: Chemistry

Time: 3 Hours                                                                                         Max. Marks: 70

General Instructions:

1. There is one theory paper comprising 21 questions. All questions are compulsory.
2. Question No. 1 has 20 sub-parts carrying 1 mark each. This question contains multiple-choice, true/false, and comprehension-based questions.
3. Question No. 2 to 15 are of 2 marks each. There is an internal choice in four questions.
4. Question No. 16 to 19 are of 3 marks each. There is an internal choice in two questions.
5. Question No. 20 and 21 are of 5 marks each. There is an internal choice in both of them.

SECTION A (1 Mark Each)

Q1. Answer the following questions (i to xx):

Choose the correct answer (MCQs):

(i) How many significant figures are there in the measurement 0.00345?

• A) 2
• B) 3
• C) 4
• D) 5

(ii) The percentage composition of water (H₂O) is approximately:

• A) 11.19% hydrogen, 88.81% oxygen
• B) 5.90% hydrogen, 94.10% oxygen
• C) 50% hydrogen, 50% oxygen
• D) 10% hydrogen, 90% oxygen

(iii) What is the absolute charge of a proton?

• a) +1.602176×10^-27
• b) –1.602176×10^-19
• c) +1.602176×10^-19
• d) –1.602176×10^-27

(iv) Which of the following models are not the same as Thomson Model of Atom?

• a) plum pudding model
• b) watermelon model
• c) raisin pudding model
• d) nuclear model

(v) Which among the following will have the highest negative electron gain enthalpy?

• a. F
• b. CL
• c. P
• d. S

(vi) The molecule which has zero dipole moment is :

• a. CH₂Cl₂
• b. BF₃
• c. NF₃
• d. ClO₂

(vii) Which of the following is an extensive property?

• a. Molar heat capacity
• b. Temperature
• c. Enthalpy
• d. All of these

(viii) 10^-6 M HCl is diluted to 100 times its pH is:

• (a) 6.0
• (b) 8.0
• (c) 6.95
• (d) 9.5

(ix) Oxidation state of Mn in KMO₄ is:

• a) 6
• b) 5
• c) 7
• d) 8

(x) The shape of methane molecule is?

• a) Linear
• b) Trigonal planar
• c) Square planar
• d) Tetrahedral

State True or False:

(xi) Enthalpy change is always negative for an endothermic process.

(xii) Entropy always increases in a spontaneous process.

(xiii) A reducing agent is itself oxidized during the reaction.

(xiv) In organic compounds, the carbon atom can form bonds with a maximum of four other atoms.

(xv) Aldehydes are more reactive than ketones due to the presence of a hydrogen atom attached to the carbonyl group.

Read the passage and answer the questions (xvi to xx):

Hydrogen has resemblance to alkali metals, which lose one electron to form unipositive ions, as well as with halogens, which gain one electron to form uni-negative ion. Like alkali metals, hydrogen form oxides, halides and sulphides. However, unlike metals, it has a very high ionization enthalpy and does not possess metallic characteristics under normal conditions. In fact, in terms of ionization enthalpy, hydrogen ΔiH of Li is 520 kJmol-1. F is 1689 kJmol-1 and that of H is 1312 kJmol-1. Like halogens, it forms a diatomic molecules. However, in terms of reactivity, it is very low as compared to halogens. In spite of the fact that hydrogen, to a certain extent resembles both with alkali metals and halogens.

(xvi) In what way hydrogen resembles to alkali metals?

(xvii) How hydrogen form unipositive as well as uni-negative ions?

(xviii) Under what conditions hydrogen resembles with halogens?

(xix) Why hydrogen is placed separately in the periodic table?

(xx) Hydrogen, to a certain extent resembles both with alkali metals and halogens. Explain.

SECTION B (2 Marks Each)

Q2. State the law of constant proportions and give an example.

OR

What does Avogadro's hypothesis state?

Q3. What is the mole concept?

Q4. What is an isotope?

Q5. Give two differences between sigma bond and pi bond.

Q6. Write the resonance structures of CO₃^2- And NO₂.

OR

Derive the relationship between Cp and Cv for an Ideal gas.

Q7. Justify Hess’s Law of constant heat Summation with suitable example.

Q8. What do you mean by common ion effect? Explain.

Q9. Define solubility product? Explain briefly

Q10. Give difference between valency and oxidation number.

OR

What do you mean by redox reactions? Explain briefly.

Q11. Explain the concept of functional groups. List any four functional groups and their general characteristics.

Q12. What is the difference between primary, secondary, and tertiary carbon atoms? Provide an example for each.

Q13. Define the term 'hybridization'. Explain the difference between sp, sp², and sp³ hybridization with one example each.

Q14. Write the structures of the products A and B in the following reaction:
HC≡CH → (Na) → A → (CH₃Br) → B

OR

What effect does branching have on the boiling point of an alkane and why?

Q15. Draw New man projection formula for conformations of ethane?

SECTION C (3 Marks Each)

Q16. A compound contains 4.07% hydrogen, 24.27% carbon and 71.65% chlorine. Its molar mass is 98.96 g. What are its empirical and molecular formulas?

OR

Chlorophyll present in green leaves of plants absorbs light at 4.620 x 10¹⁴ Hz. Calculate the wavelength of radiation in nanometer. Which part of the electromagnetic spectrum does it belong to?

Q17. Derive relationship between Kp & Kc.

Q18. Balance the following equation in acidic medium by oxidation number method. Permanganate ion and Oxalic acid in acidic medium.

OR

Write chemical equations for combustion reaction of the following hydrocarbons:
a) Butane
b) Hexyne
c) Toluene

Q19. Draw the cis and trans structures of hex-2-ene. Which isomer will have higher b.p. and why?

SECTION D (5 Marks Each)

Q20. Using a molecular orbital diagram , predict the bond order , stability and magnetic character of O₂^-,O₂⁺ and O₂^2- ions . Also write their electronic configuration .

OR

State 2nd law of thermodynamics in brief. Discuss the effect of the temperature on the spontaneity of reactions?

Q21. How does benzene react with:
a) Sodium in the presence of dry ether
b) Chlorine in the presence of ferric chloride
c) Nitric acid in the presence of sulphuric acid
d) Hydrogen in the presence of nickel
e) Acetyl chloride in the presence of anhydrous aluminium chloride

OR

explain the following name reactions:
a) Friedel craft alkylation reaction
b) Ozonolysis
c) Wurtz reaction
d) Dehydrohalogenation
e) Etard reaction

`

PSEB CLASS 7 SST GUESS PAPER MARCH 2026 (SET 2)

ਵਿਸ਼ਾ: ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ

ਸਮਾਂ: 3 ਘੰਟੇ ਲਿਖਤੀ ਅੰਕ: 80

ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੱਤਰ ਦੀ ਰੂਪ-ਰੇਖਾ ਅਨੁਸਾਰ ਆਮ ਹਦਾਇਤਾਂ:

1. ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਨ।
2. ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੱਤਰ ਦੇ ਛੇ ਭਾਗ (ੳ, ਅ, ੲ, ਸ, ਹ ਅਤੇ ਕ) ਹੋਣਗੇ।

---

ਭਾਗ-ੳ (ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ) (10 × 1 = 10 ਅੰਕ)

(ਇਸ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਭੂਗੋਲ, ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸ਼ਾਸਤਰ ਭਾਗ ਦੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 3+4+3 ਕੁੱਲ 10 ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1 ਅੰਕ ਦਾ ਹੈ।)

ਭੂਗੋਲ

1. ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਿੱਕਲ ਧਰਤੀ ਦੀ ਕਿਸ ਪਰਤ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

ੳ) ਸਿਆਲ    ਅ) ਸੀਮਾ    ੲ) ਨਾਈਫ    ਸ) ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ

2. ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਕਿਸ ਗੈਸ ਦੀ ਹੈ?

ੳ) ਆਰਗਨ    ਅ) ਆਕਸੀਜਨ    ੲ) ਹਾਈਡਰੋਜਨ    ਸ) ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ

3. ਕਿਸ ਸਾਗਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਲੂਣ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ?

ੳ) ਲਾਲ ਸਾਗਰ    ਅ) ਮ੍ਰਿਤ ਸਾਗਰ    ੲ) ਕੈਸਪੀਅਨ ਸਾਗਰ    ਸ) ਅਰਬ ਸਾਗਰ

ਇਤਿਹਾਸ

4. ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਸ਼ਹਿਰ ਫਿਰੋਜ਼ਸ਼ਾਹ ਤੁਗਲਕ ਨੇ ਵਸਾਇਆ ਸੀ?

1. ਫਿਰੋਜ਼ਾਬਾਦ    2. ਦਿੱਲੀ    3. ਕਲਕੱਤਾ    4. ਇਲਾਹਾਬਾਦ

5. ਕੁਤੁਬਮੀਨਾਰ ਦੀ ਉੱਚਾਈ 70 ਮੀਟਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕਿਸ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਵਾਈ ਗਈ?

1. ਅਕਬਰ    2. ਕੁਤਬਉਦੀਨ ਐਬਕ    3. ਜਹਾਂਗੀਰ    4. ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ

6. ‘ਮੀਰੀ ਪੀਰੀ’ ਨਾਂ ਦੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਕਿਹੜੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਧਾਰਨ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ?

1. ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ    2. ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ    3. ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ    4. ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ

7. ਰਾਜਪੂਤ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਕਾਲ ਵਿੱਚ ਕਾਗਜ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਚਿੱਤਰ ਬਣਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਚਿੱਤਰ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਪਾਲ ਅਤੇ ਅਪਭਰੰਸ਼ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਪਾਲ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਚਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੇ ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ?

1. ਸਫੈਦ, ਕਾਲੇ, ਹਰੇ ਅਤੇ ਭੂਰੇ    2. ਸਫ਼ੈਦ, ਕਾਲੇ, ਲਾਲ ਅਤੇ ਨੀਲੇ    3. ਨੀਲੇ, ਪੀਲੇ, ਹਰੇ ਅਤੇ ਸਫੈਦ    4. ਕਾਲੇ, ਨੀਲੇ, ਪੀਲੇ ਅਤੇ ਹਰੇ

ਨਾਗਰਿਕ ਸ਼ਾਸਤਰ

8. ਫਰਾਂਸ ਦੀ ਕਰਾਂਤੀ ਕਿਹੜੀ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਆਈ?

1. ਸਤਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ    2. ਅਠਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ    3. ਸੋਲ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ    4. ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ

9. ਬਹੁਜਨ ਸਮਾਜ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਚੋਣ ਨਿਸ਼ਾਨ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?

1. ਤੱਕੜੀ    2. ਹਾਥੀ    3. ਕਮਲ ਦਾ ਫੁੱਲ    4. ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ

10. ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੇਚਣ ਲਈ ਉਤਪਾਦਕ ਜਾਂ ਵਪਾਰੀ ਕਿਸ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ?

1. ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦਾ    2. ਵਿਗਿਆਪਨ ਦਾ    3. ਧਰਨਿਆਂ ਦਾ    4. ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦਲਾਂ ਦਾ

---

ਭਾਗ-ਅ (ਵਸਤੂਨਿਸ਼ਠ ਪ੍ਰਸ਼ਨ) (10 × 1 = 10 ਅੰਕ)

(ਇਸ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਖਾਲੀ ਸਥਾਨ ਭਰੋ, ਸਹੀ/ਗਲਤ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਜਾਂ ਇੱਕ ਵਾਕ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਾਲੇ ਕੁੱਲ 10 ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹਨ। ਭੂਗੋਲ, ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸ਼ਾਸਤਰ ਭਾਗ ਵਿੱਚੋਂ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 3+4+3)

ਭੂਗੋਲ

1. ਖਾਲੀ ਥਾਂ ਭਰੋ: ਧਰਤੀ ਦੀ ਨਾਈਫ਼ ਪਰਤ ਵਿੱਚ ਨਿੱਕਲ ਅਤੇ _________________ ਤੱਤ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

2. ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਦਿਓ: ਧਰਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਭਾਗ ਨੂੰ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ?

3. ਖਾਲੀ ਥਾਂ ਭਰੋ: ਓਜ਼ੋਨ ਗੈਸ _________________ ਕਿਰਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।

ਇਤਿਹਾਸ

4. ਸਹੀ/ਗਲਤ ਦੱਸੋ: ਰਜ਼ੀਆ ਸੁਲਤਾਨ ਇਲਤੁਤਮਿਸ਼ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਸੀ।

5. ਖਾਲੀ ਥਾਂ ਭਰੋ: _________________ ਖਿਲਜੀ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੀ।

6. ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਦਿਓ: ਤਾਨਸੇਨ ਕੌਣ ਸੀ?

7. ਸਹੀ/ਗਲਤ ਦੱਸੋ: ਮੋਹਨਜੋਦੜੋ ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨਗਰ ਸੀ।

ਨਾਗਰਿਕ ਸ਼ਾਸਤਰ

8. ਖਾਲੀ ਥਾਂ ਭਰੋ: ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨਪਾਲਿਕਾ _________________ ਸਦਨੀ ਹੈ।

9. ਸਹੀ/ਗਲਤ ਦੱਸੋ: ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਮੌਲਿਕ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ।

10. ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਦਿਓ: ਕਿਸੇ ਸਰਕਾਰੀ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਮੁਖੀ ਕੌਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

---

ਭਾਗ-ੲ (ਛੋਟੇ ਉੱਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ) (6 × 3 = 18 ਅੰਕ)

(ਇਸ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 6 ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3 ਅੰਕ ਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰ 30 ਤੋਂ 50 ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਭੂਗੋਲ, ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸ਼ਾਸਤਰ ਭਾਗ ਵਿੱਚੋਂ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 2+2+2)

ਭੂਗੋਲ

1. ਧਰਤੀ ਦੇ ਮੈਂਟਲ ਭਾਗ ਬਾਰੇ ਲਿਖੋ।

2. ਜੰਗਲਾਂ ਤੋਂ ਕਿਹੜੀਆਂ-ਕਿਹੜੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ?

ਇਤਿਹਾਸ

3. ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਯੁੱਗ ਦੌਰਾਨ ਜਾਤੀ ਪ੍ਰਥਾ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੀ ?

4. ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨ ਲਈ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨੇ ਕੀ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ?

ਨਾਗਰਿਕ ਸ਼ਾਸਤਰ

5. ਚੋਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀਆਂ ਕੋਈ ਦੋ ਸਟੇਜਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰੋ।

6. “ਸੂਚਨਾ/ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਸੰਬੰਧੀ ਅਧਿਕਾਰ” ਤੋਂ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਸਮਝਦੇ ਹੋਂ ?

---

ਭਾਗ-ਸ (ਵੱਡੇ ਉੱਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ) (4 × 5 = 20 ਅੰਕ)

(ਇਸ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 4 ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹੋਣਗੇ, 100% ਅੰਦਰੂਨੀ ਛੋਟ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਦੇ 5 ਅੰਕ ਹਨ। ਉੱਤਰ 80 ਤੋਂ 100 ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਭੂਗੋਲ, ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸ਼ਾਸਤਰ ਭਾਗ ਵਿੱਚੋਂ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 1+2+1)

ਭੂਗੋਲ

1. ਗਰਮ ਧਾਰਾ ਅਤੇ ਠੰਢੀ ਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਦੱਸੋ।
ਜਾਂ
‘ਜਵਾਰਭਾਟਾ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ’। ਕਿਵੇਂ?

ਇਤਿਹਾਸ

2. ਬਾਬਰ ਦੀਆਂ ਜਿੱਤਾਂ ਬਾਰੇ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਜਾਣਦੇ ਹੋ?
ਜਾਂ
ਦਿੱਲੀ ਸਲਤਨਤ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਿਉਂ ਹੋਇਆ ਸੀ?

3. 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਅਵਧ ਦੇ ਉਥਾਨ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਵਰਣਨ ਕਰੋ।
ਜਾਂ
ਹੈਦਰ ਅਲੀ ਅਤੇ ਟੀਪੂ ਸੁਲਤਾਨ ਨੇ ਮੈਸੂਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਇੱਕ ਤਾਕਤਵਰ ਰਾਜ ਬਣਾਇਆ ?

ਨਾਗਰਿਕ ਸ਼ਾਸਤਰ

4. ਗੁਪਤ ਮਤਦਾਨ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਇਸਦਾ ਕੀ ਮਹੱਤਵ ਹੈ?
ਜਾਂ
ਰਾਜ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰੋ।

---

ਭਾਗ-ਹ (ਸਰੋਤ ਅਧਾਰਤ ਪ੍ਰਸ਼ਨ) (2 × 6 = 12 ਅੰਕ)

(ਇਸ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 2 ਪੈਰੇ (ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚੋਂ) ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਪੈਰੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ 1 ਅੰਕ ਦੇ 6 ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹਨ।)

ਪੈਰਾ 1 (ਇਤਿਹਾਸ):

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ 1604 ਈ: ਵਿੱਚ ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸੰਕਲਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਭਗਤਾਂ ਅਤੇ ਸੂਫ਼ੀ ਸੰਤਾਂ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਭੱਟਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਉਪਰੋਕਤ ਪੈਰੇ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਕੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ:

1. ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸੰਕਲਨ ਕਿਸਨੇ ਕੀਤਾ?
2. ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸੰਕਲਨ ਕਦੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ?
3. ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ?
4. ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਬਾਣੀ ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੀ ਗਈ?
5. ਕੀ ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ?
6. ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਅਤੇ ਭਗਤਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕਿਸ ਦੀ ਬਾਣੀ ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ?

ਪੈਰਾ 2 (ਨਾਗਰਿਕ ਸ਼ਾਸਤਰ):

ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਚੁੱਕੇ ਗਏ ਲੋਕ ਭਲਾਈ ਦੇ ਕਦਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਦੁਪਹਿਰ ਦਾ ਭੋਜਨ ਯੋਜਨਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਰਕਾਰੀ ਐਲੀਮੈਂਟਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਕਾਇਆ ਹੋਇਆ ਦੁਪਹਿਰ ਦਾ ਭੋਜਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਇਸ ਸਕੀਮ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰਾਜ ਸੀ ਅਤੇ 2001 ਵਿੱਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਏ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤੱਥ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ ਵਧੇਰੇ ਗਰੀਬ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਕੂਲ ਜਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਬੱਚੇ ਅਕਸਰ ਦੁਪਹਿਰ ਦਾ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਲਈ ਘਰ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਕੂਲ ਨਹੀਂ ਪਰਤਦੇ ਸਨ ਪਰ ਹੁਣ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦੁਪਹਿਰ ਦਾ ਖਾਣਾ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਦੇਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੇ ਜਾਤੀ ਭੇਦ-ਭਾਵ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਜਾਤਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਇਕੱਠੇ ਇਹ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।

ਉਪਰੋਕਤ ਪੈਰੇ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਕੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ:

1. ਦੁਪਹਿਰ ਦਾ ਭੋਜਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕੀ ਹੈ?
2. ਕਿਹੜਾ ਰਾਜ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਦੁਪਹਿਰ ਦਾ ਖਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਰਾਜ ਸੀ?
3. ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਦੁਪਹਿਰ ਦਾ ਖਾਣਾ ਸਕੀਮ ਦੇ ਕੀ ਫਾਇਦੇ ਹਨ?
4. ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕਿੰਨੇ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਦਿੱਤਾ?
5. ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਨੇ ਜਾਤੀ ਭੇਦ-ਭਾਵ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ?
6. ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਕਦੋਂ ਦਿੱਤਾ ਸੀ?

---

ਭਾਗ-ਕ (ਨਕਸ਼ਾ ਕਾਰਜ) (10 × 1 = 10 ਅੰਕ)

(ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਵਿੱਚ 7 ਸਥਾਨ ਭੂਗੋਲ ਭਾਗ ਤੋਂ ਅਤੇ 3 ਸਥਾਨ ਇਤਿਹਾਸ ਭਾਗ ਵਿੱਚੋਂ ਭਰੋ। ਹਰੇਕ ਸਥਾਨ ਲਈ 1 ਅੰਕ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੈ।)

ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਉੱਪਰ ਦਰਸਾਓ:

(ਭੂਗੋਲ ਭਾਗ):

• 1. ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ
• 2. ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼
• 3. ਚੇਨੱਈ
• 4. ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
• 5. ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ
• 6. ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ
• 7. ਭੂਟਾਨ

(ਇਤਿਹਾਸ ਭਾਗ):

• 8. ਤੁਗਲਕ ਸਾਮਰਾਜ
• 9. ਗੁਜਰਾਤ (ਮੁਗਲ ਪ੍ਰਾਂਤ)
• 10. ਬੰਗਾਲ (ਮੁਗਲ ਪ੍ਰਾਂਤ)

```