ਜਮਾਤ 11
ਵਿਸ਼ਾ – ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੱਤਰ – Set 2 (2026)
ਕੁੱਲ ਅੰਕ 80
ਕੁੱਲ ਸਮਾਂ 3 ਘੰਟੇ
ਭਾਗ A
10×1=10
ਬਹੁ-ਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ
ਰਾਜ ਦੇ ਚਾਰ ਤੱਤ ਕਿਹੜੇ ਹਨ?
a) ਸਰਕਾਰ, ਸੰਵਿਧਾਨ, ਅਦਾਲਤ, ਚੋਣ
b) ਜਨਸੰਖਿਆ, ਭੂ-ਭਾਗ, ਸਰਕਾਰ, ਸਰਵਭੌਮਤਾ
c) ਲੋਕ, ਕਾਨੂੰਨ, ਫੌਜ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ
d) ਸੰਸਦ, ਰਾਜਪਾਲ, ਜੱਜ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ“ਕਾਨੂੰਨ ਅੱਗੇ ਸਭ ਬਰਾਬਰ ਹਨ” ਕਿਹੜੇ ਸਿਧਾਂਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ?
a) ਤਾਨਾਸਾਹੀ
b) ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਸ਼ਾਸਨ
c) ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ
d) ਫੈਡਰਲਿਜ਼ਮਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅੰਗ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?
a) ਵਿਧਾਨ ਮੰਡਲ
b) ਕਾਰਜਪਾਲਿਕਾ
c) ਨਿਆਪਾਲਿਕਾ
d) ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੰਸਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਕਿਸ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੈ?
a) ਅਮਰੀਕਾ
b) ਫਰਾਂਸ
c) ਬ੍ਰਿਟੇਨ
d) ਰੂਸਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕੌਣ ਕਰਦਾ ਹੈ?
a) ਲੋਕ ਸਭਾ
b) ਰਾਜ ਸਭਾ
c) ਸੰਸਦ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਸਦਨ
d) ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ 42ਵੀਂ ਸੋਧ ਕਿਹੜੇ ਸਾਲ ਹੋਈ?
a) 1971
b) 1976
c) 1985
d) 1991ਰਾਜਪਾਲ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਦੀ ਮਿਆਦ ਕਿੰਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
a) 3 ਸਾਲ
b) 4 ਸਾਲ
c) 5 ਸਾਲ
d) 6 ਸਾਲਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵਿੱਤੀ ਬਿੱਲ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿੱਥੇ ਪੇਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
a) ਰਾਜ ਸਭਾ
b) ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ
c) ਲੋਕ ਸਭਾ
d) ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨਨਿਆਇਕ ਸਮੀਖਿਆ (Judicial Review) ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਕਿਸ ਕੋਲ ਹੈ?
a) ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ
b) ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ
c) ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ
d) ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀਰਾਜ ਸਭਾ ਦੀ ਅਧਿਕਤਮ ਸੰਖਿਆ ਕਿੰਨੀ ਹੈ?
a) 200
b) 238
c) 250
d) 275
ਭਾਗ B
10×1=10
ਅਤਿ ਛੋਟੇ ਉੱਤਰ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ
ਸਰਵਭੌਮਤਾ ਦਾ ਅਰਥ ਲਿਖੋ।
ਸੰਸਦ ਦੇ ਦੋ ਸਦਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਲਿਖੋ।
ਧਾਰਾ 32 ਕਿਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ?
ਨਿਆਪਾਲਿਕਾ ਦੀ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਲਿਖੋ।
ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਦੋ ਲੱਛਣ ਲਿਖੋ।
ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕੌਣ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਰਾਜ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੰਤਰ ਲਿਖੋ।
ਮੌਲਿਕ ਕਰਤੱਵਾਂ ਕਿਸ ਸੋਧ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ?
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਕੌਣ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵਨਾ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਕਿਸੇ ਦੋ ਆਦਰਸ਼ ਲਿਖੋ।
ਭਾਗ C
6×4=24
ਨੋਟ: ਕੋਈ ਛੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕਰੋ। ਹਰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ 60–70 ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ।
ਰਾਜ ਦੇ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰੋ।
ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਸ਼ਾਸਨ ਕੀ ਹੈ?
ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਤੋਂ ਕੀ ਭਾਵ ਹੈ?
ਲੋਕ ਸਭਾ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਲਿਖੋ।
ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਲਿਖੋ।
ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀ ਅਪੀਲੀ ਅਧਿਕਾਰਤਾ ਬਾਰੇ ਲਿਖੋ।
ਸੰਵਿਧਾਨ ਸੋਧ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਵਰਣਨ ਕਰੋ।
ਰਾਜਪਾਲ ਦੀਆਂ ਵਿਵੇਕਧੀਨ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਲਿਖੋ।
ਸੰਸਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਲੱਛਣ ਲਿਖੋ।
ਭਾਗ D
6+6 = 12
ਪ੍ਰਸ਼ਨ 30. ਸਰੋਤ ਆਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰਸ਼ਨ
ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤਾ ਅੰਸ਼ ਪੜ੍ਹੋ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ —
ਲੋਕਤੰਤਰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਚੋਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਚੁਣਦੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਜਵਾਬਦੇਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਸਰਕਾਰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰੇ ਤਾਂ ਲੋਕ ਅਗਲੀ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਸ਼ਨ:
ਲੋਕਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਕਿਵੇਂ ਬਣਦੀ ਹੈ?
ਪ੍ਰਤਿਨਿਧੀ ਕਿਵੇਂ ਚੁਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?
ਸਰਕਾਰ ਕਿਸ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਜਵਾਬਦੇਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਜੇ ਸਰਕਾਰ ਠੀਕ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰੇ ਤਾਂ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਲੋਕਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਚੋਣਾਂ ਦਾ ਕੀ ਮਹੱਤਵ ਹੈ?
ਲੋਕਤੰਤਰ ਦਾ ਇੱਕ ਲਾਭ ਲਿਖੋ।
ਪ੍ਰਸ਼ਨ 31. ਕੇਸ ਸਟਡੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ
ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਹੋਈਆਂ। ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਬਹੁਮਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਰਾਜਪਾਲ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨੇਤਾ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਭਰੋਸਾ ਮਤ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਭਰੋਸਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ।
ਪ੍ਰਸ਼ਨ:
ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਬਹੁਮਤ ਨਾ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਕੀ ਸਥਿਤੀ ਬਣਦੀ ਹੈ?
ਰਾਜਪਾਲ ਦੀ ਕੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਭਰੋਸਾ ਮਤ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਾਬਤ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਕੋਲ ਬਹੁਮਤ ਹੈ?
ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਮੁਖੀ ਕੌਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਰਾਜ ਦੀ ਕਾਰਜਪਾਲਿਕਾ ਦਾ ਅਸਲੀ ਮੁਖੀ ਕੌਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਭਾਗ E
8×3=24
ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕਰੋ।
ਜਾਂ
ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਮੌਲਿਕ ਕਰਤੱਵਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਲਿਖੋ।ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਰਜਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰੋ।
ਜਾਂ
ਰਾਜਪਾਲ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਰਜਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰੋ।ਨਿਆਪਾਲਿਕਾ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ? ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਲਿਖੋ।
ਜਾਂ
ਸੰਸਦ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਰਜਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਲਿਖੋ।
