PSEB CLASS 10 SOCIAL SCIENCE 2/3 MARKS IMPORTANT QUESTIONS WITH ANSWERS

ਸਮਾਜਿਕ ਸਿੱਖਿਆ - ਸੈੱਟ 2 (ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਸ਼ਨ)

ਅਗਲੇ 30 ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਬਟਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।


1. ਜੈਵਿਕ ਅਤੇ ਅਜੈਵਿਕ ਸੋਮੇ ਕੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ?
ਜੈਵਿਕ ਸੋਮੇ ਉਹ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ (ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ, ਪੰਛੀ), ਜਦਕਿ ਅਜੈਵਿਕ ਸੋਮੇ ਨਿਰਜੀਵ ਹੁੰਦੇ ਹਨ (ਜਿਵੇਂ ਚੱਟਾਨਾਂ, ਧਾਤਾਂ)।
2. IUCN ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਮ ਕੀ ਹੈ?
IUCN ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਮ 'ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਅਨ ਫਾਰ ਕੰਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਆੱਫ਼ ਨੇਚਰ' (International Union for Conservation of Nature) ਹੈ।
3. ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਕਿਹੜਾ ਜੋੜ ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਦਿਖਦਾ ਹੈ?
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਚਿੜੀ ਅਤੇ ਬਿੱਲੀ ਵਰਗੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਜੋੜ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
4. ਹਰੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦਾ ਪਿਤਾਮਾ ਕਿਸ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਡਾ. ਐੱਮ.ਐੱਸ. ਸਵਾਮੀਨਾਥਨ (M.S. Swaminathan) ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦਾ ਪਿਤਾਮਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
5. 'ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਫਲੱਡ' (Operation Flood) ਕਿਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ?
ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਫਲੱਡ ਦੁੱਧ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰਨ (ਸ਼ਵੇਤ ਕ੍ਰਾਂਤੀ) ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ।
6. ਰੂਹਰ ਘਾਟੀ (Ruhr Valley) ਕਿਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ?
ਰੂਹਰ ਘਾਟੀ ਜਰਮਨੀ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਖਣਿਜਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
7. ਮੁੰਬਈ ਹਾਈ (Mumbai High) ਕੀ ਹੈ?
ਮੁੰਬਈ ਹਾਈ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤੇਲ ਉਤਪਾਦਕ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜੋ ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।
8. SAIL ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਮ ਕੀ ਹੈ?
SAIL ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਮ 'ਸਟੀਲ ਅਥਾਰਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਲਿਮਟਿਡ' (Steel Authority of India Limited) ਹੈ।
9. ਪੂਰਬੀ ਤੱਟ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਡੂੰਘੀ ਬੰਦਰਗਾਹ ਕਿਹੜੀ ਹੈ?
ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਟਨਮ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਤੱਟ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਡੂੰਘੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬੰਦਰਗਾਹ ਹੈ।
10. ਜੈਵਿਕ ਭੂਗੋਲ (Biogeography) ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦਿਓ।
ਜੈਵਿਕ ਭੂਗੋਲ ਜਾਨਦਾਰ ਅਤੇ ਵੱਧਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ (ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਬਨਸਪਤੀ) ਦੀ ਸਥਾਨਿਕ ਵੰਡ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਹੈ।
11. ਲੋਹ-ਰਹਿਤ ਧਾਤਵੇਂ ਖਣਿਜਾਂ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਦਿਓ।
ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਤਾਂਬਾ ਲੋਹ-ਰਹਿਤ ਧਾਤਵੇਂ ਖਣਿਜਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਹਨ।
12. ਵਿਅਸ਼ਟੀ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ (Micro Economics) ਕੀ ਹੈ?
ਵਿਅਸ਼ਟੀ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਛੋਟੇ ਪੱਧਰ ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਇੱਕ ਫਰਮ ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
13. ਸਮੱਸ਼ਟੀ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ (Macro Economics) ਤੋਂ ਕੀ ਭਾਵ ਹੈ?
ਸਮੱਸ਼ਟੀ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਮਦਨ।
14. ਨਿਵੇਸ਼ (Investment) ਤੋਂ ਕੀ ਭਾਵ ਹੈ?
ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਪੂੰਜੀ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
15. ਘਾਟੇ ਦੀ ਵਿੱਤ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਜਦੋਂ ਸਰਕਾਰ ਬਜਟ ਦੇ ਘਾਟੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਤੋਂ ਨਵੇਂ ਨੋਟ ਛਪਵਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਘਾਟੇ ਦੀ ਵਿੱਤ ਵਿਵਸਥਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
16. ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕਦੋਂ ਵਰਤੀ ਗਈ?
ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1980 ਵਿੱਚ 'World Conservation Strategy' ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
17. PQLI ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਮ ਕੀ ਹੈ?
PQLI ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਮ 'Physical Quality of Life Index' (ਜੀਵਨ ਦਾ ਭੌਤਿਕ ਗੁਣਵੱਤਾ ਸੂਚਕ ਅੰਕ) ਹੈ।
18. HDI ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਮ ਕੀ ਹੈ?
HDI ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਮ 'Human Development Index' (ਮਾਨਵ ਵਿਕਾਸ ਸੂਚਕ ਅੰਕ) ਹੈ।
19. ਸੰਗਠਿਤ ਖੇਤਰ (Organized Sector) ਕੀ ਹੈ?
ਇਹ ਉਹ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕੰਮ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪੈਨਸ਼ਨ, ਬੀਮਾ ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਛੁੱਟੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।
20. FDI ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਮ ਦੱਸੋ।
FDI ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਮ 'Foreign Direct Investment' (ਪ੍ਰਤੱਖ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼) ਹੈ।
21. 'ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਉਪਭੋਗਤਾ ਦਿਵਸ' ਕਦੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ 24 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ 'ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਉਪਭੋਗਤਾ ਦਿਵਸ' ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
22. ਐਗਮਾਰਕ (Agmark) ਲੋਗੋ ਕਿਸ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਐਗਮਾਰਕ ਲੋਗੋ ਖੇਤੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
23. ਈ-ਬੈਂਕਿੰਗ (E-Banking) ਤੋਂ ਕੀ ਭਾਵ ਹੈ?
ਈ-ਬੈਂਕਿੰਗ ਇੱਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕ ਭੁਗਤਾਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਗਾਹਕ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਵਿੱਤੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਕਰਦੇ ਹਨ।
24. ਮਿਸਲ (Misl) ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?
ਮਿਸਲ ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ - ਬਰਾਬਰ ਜਾਂ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ।
25. ਸ਼ੁਕਰਚੱਕੀਆ ਮਿਸਲ ਦਾ ਮੋਢੀ ਕੌਣ ਸੀ?
ਸ਼ੁਕਰਚੱਕੀਆ ਮਿਸਲ ਦਾ ਮੋਢੀ ਚੜ੍ਹਤ ਸਿੰਘ ਸੀ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਇਸੇ ਮਿਸਲ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਨ।
26. 'ਜ਼ਫ਼ਰਨਾਮਾ' ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸਨੇ ਲਿਖਿਆ?
ਜ਼ਫ਼ਰਨਾਮਾ (ਜਿੱਤ ਦੀ ਚਿੱਠੀ) ਦਸਵੇਂ ਗੁਰੂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੂੰ ਲਿਖੀ ਸੀ।
27. 'ਚੱਕ ਨਾਨਕੀ' ਕਿਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਨਾਮ ਸੀ?
ਸ੍ਰੀ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਨਾਮ 'ਚੱਕ ਨਾਨਕੀ' ਸੀ।
28. ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੂਲ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਅਨੁਛੇਦ ਸਨ?
ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੂਲ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ 395 ਅਨੁਛੇਦ (Articles) ਸਨ।
29. ਰਾਜਪਾਲ (Governor) ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਕੌਣ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਰਾਜ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
30. ਵੋਟਰ ਬਣਨ ਲਈ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਉਮਰ ਕਿੰਨੀ ਹੈ?
ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਵੋਟਰ ਬਣਨ ਲਈ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਉਮਰ 18 ਸਾਲ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

💐🌿Follow us for latest updates 👇👇👇

Featured post

PSTET Previous Year Question Papers Solved & Study Materials

PSTET 2026 Previous Year Question Papers Solved & Study Materials If you are preparing for PSTET 2026 , then practicing PSTET Previous...

RECENT UPDATES

Trends