PSEB CLASS 12 BUSINESS STUDIES GUESS PAPER MARCH 2026 SET 2

PSEB Class 12 Business Studies - Professional Guess Paper (Set-2)

ਪੀ.ਐਸ.ਈ.ਬੀ ਜਮਾਤ 12ਵੀਂ ਬਿਜ਼ਨਸ ਸਟੱਡੀਜ਼ - ਗੈੱਸ ਪੇਪਰ (ਸੈੱਟ-2)

Time: 3 Hrs. Max. Marks: 80

Section - A / ਭਾਗ - ੳ

Q. 1 All parts are compulsory. Each question carries 1 mark: (1x20 = 20 marks)
ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1 ਅੰਕ ਦਾ ਹੈ:

Answer the following Questions / ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ:

i. Name the level of management that determines the objectives of the organization. ਉਸ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਪੱਧਰ ਦਾ ਨਾਮ ਦੱਸੋ ਜੋ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ii. Who is known as the Father of General Management? ਜਨਰਲ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ (ਸਧਾਰਨ ਪ੍ਰਬੰਧਨ) ਦੇ ਪਿਤਾਮਾ ਵਜੋਂ ਕਿਸਨੂੰ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

iii. Name the first step in the planning process. ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਦਾ ਨਾਮ ਦੱਸੋ।

iv. Which concept of marketing emphasizes on customer satisfaction? ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਦਾ ਕਿਹੜਾ ਸੰਕਲਪ ਗਾਹਕ ਦੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ?

v. Which mark is used for the quality of agricultural products? ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਨਿਸ਼ਾਨ (ਮਾਰਕ) ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

Fill in the Blanks / ਖਾਲੀ ਥਾਵਾਂ ਭਰੋ:

vi. Management is a ............. process. (dynamic/static)
ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਇੱਕ ............. ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ। (ਗਤੀਸ਼ੀਲ/ਸਥਿਰ)

vii. Henry Fayol gave ................. principles of management. (10/14)
ਹੈਨਰੀ ਫੈਓਲ ਨੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੇ ................. ਸਿਧਾਂਤ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। (10/14)

viii. Internal environment is under the control of ................ (Business/Government)
ਅੰਦਰੂਨੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ................ ਦੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਅਧੀਨ ਹੈ। (ਬਿਜ਼ਨਸ/ਸਰਕਾਰ)

ix. Directing flows from ............. (top to bottom/bottom to top)
ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਦਾ ਵਹਾਅ ............. ਹੁੰਦਾ ਹੈ। (ਉਪਰ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ/ਹੇਠਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰ)

x. Control is based on ............... (Goal/Target)
ਨਿਯੰਤਰਣ ............... ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ। (ਟੀਚਾ/ਨਿਸ਼ਾਨਾ)

Write True or False / ਸਹੀ ਜਾਂ ਗਲਤ ਲਿਖੋ:

xi. Management is a goal-oriented process. ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਇੱਕ ਟੀਚਾ-ਅਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ।

xii. Principles of management are rigid in nature. ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ ਕਠੋਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

xiii. Planning is a continuous process. ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਇੱਕ ਨਿਰੰਤਰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ।

xiv. Responsibility can be delegated. ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੌਂਪੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

xv. Marketing and Selling are the same concepts. ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਅਤੇ ਵਿਕਰੀ (Selling) ਇੱਕੋ ਜਿਹੀਆਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਹਨ।

Multiple choice questions / ਬਹੁ-ਚੋਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ:

xvi. Which principle of management promotes specialization? ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦਾ ਕਿਹੜਾ ਸਿਧਾਂਤ ਮੁਹਾਰਤ (Specialization) ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ?

(a) Division of work (ਕੰਮ ਦੀ ਵੰਡ) (b) Unity of Command (ਹੁਕਮ ਦੀ ਏਕਤਾ) (c) Equity (ਇਕੁਇਟੀ) (d) None of these

xvii. Which of the following is not included in the organizing process? ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਸੰਗਠਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੈ?

(a) Assignment of duties (b) Evaluation of subordinates (c) Reporting relationships (d) Departmentalization

xviii. Which of the following is an element of Directing? ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ (Directing) ਦਾ ਇੱਕ ਤੱਤ ਹੈ?

(a) Control (ਨਿਯੰਤਰਣ) (b) Supervision (ਨਿਗਰਾਨੀ) (c) Coordination (ਤਾਲਮੇਲ) (d) None of these

xix. Controlling ensures ........... of standards. ਨਿਯੰਤਰਣ ਮਾਪਦੰਡਾਂ (Standards) ਦੇ ........... ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

(a) Coordination (b) Performance (ਪਦਰਸ਼ਨ) (c) Formulation (d) None of these

xx. The starting point of all marketing activities is: ਸਾਰੀਆਂ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬਿੰਦੂ ਹੈ:

(a) Customer (ਗਾਹਕ) (b) Product (ਉਤਪਾਦ) (c) Production (ਉਤਪਾਦਨ) (d) Sales (ਵਿਕਰੀ)

Section - B / ਭਾਗ - ਅ

Q. 2 Each question carries 2 marks: (2x10 = 20 marks)

i. Define Management as a modern concept. ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਸੰਕਲਪ ਵਜੋਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰੋ।

ii. What is meant by the 'Principle of Order'? 'ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ' (Principle of Order) ਤੋਂ ਕੀ ਭਾਵ ਹੈ?

iii. Define 'Legal Environment'. 'ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਾਤਾਵਰਣ' ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰੋ।

iv. What is meant by 'Strategy' in planning? ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ 'ਰਣਨੀਤੀ' (Strategy) ਤੋਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕੀ ਭਾਵ ਹੈ?

v. What is meant by Divisional Structure? ਵਿਭਾਗੀ ਢਾਂਚੇ (Divisional Structure) ਤੋਂ ਕੀ ਭਾਵ ਹੈ?

vi. Define 'Placement'. 'ਪਲੇਸਮੈਂਟ' (Placement) ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰੋ।

vii. Define 'Leadership'. 'ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ' (ਅਗਵਾਈ) ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰੋ।

viii. What is 'Budgetary Control'? 'ਬਜਟ ਨਿਯੰਤਰਣ' ਕੀ ਹੈ?

ix. Define 'Fixed Capital'. 'ਸਥਿਰ ਪੂੰਜੀ' ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰੋ।

x. Distinguish between durable and non-durable products. ਟਿਕਾਊ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਟਿਕਾਊ ਉਤਪਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਦੱਸੋ।

Section - C / ਭਾਗ - ੲ

Q. 3 Each question carries 4 marks: (4x4 = 16 marks)

i. Explain any four characteristics of Management.

OR

Discuss the features of Scientific Management. ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੀਆਂ ਕੋਈ ਚਾਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰੋ। ਜਾਂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰੋ।

ii. Differentiate between Single Use Plan and Standing Plan.

OR

Explain the importance of Objectives in planning. ਸਿੰਗਲ ਵਰਤੋਂ ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਸਥਾਈ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਦੱਸੋ। ਜਾਂ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ।

iii. Differentiate between Formal and Informal Organization.

OR

Distinguish between Authority and Responsibility. ਰਸਮੀ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਸੰਗਠਨ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਦੱਸੋ। ਜਾਂ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਦੱਸੋ।

iv. Explain the functions of Packaging.

OR

Explain the responsibilities of a consumer. ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰੋ। ਜਾਂ ਖਪਤਕਾਰ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ।

Section - D / ਭਾਗ - ਸ

Q. 4 Case Study Based. Each question carries 6 marks: (6x2 = 12 marks)

i. Read the case given below and answer the following questions:

'E-Solutions Ltd.' started its operations in the year 2020... (Full English Text Provided)...

'ਈ-ਸੋਲਿਊਸ਼ਨਜ਼ ਲਿਮਟਿਡ' ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ 2020 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ... (Full Punjabi Text Provided)...

1. Identify the concept of management that helped the company to diversify.

(a) Delegation(b) Centralization (c) Decentralization(d) Formal Organization

ii. Read the case given below and answer the following questions:

'Saathi' is a Non-Government Organization (NGO)... (Full English Text Provided)...

'ਸਾਥੀ' ਇੱਕ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ (NGO) ਹੈ... (Full Punjabi Text Provided)...

1. 'To spread awareness about the importance of organic food', identify the function of the NGO.

(a) Consumer Education(b) Educating Consumers (c) Complaints(d) Legal aid

Section - E / ਭਾਗ - ਹ

Q. 5 Long Answer Questions. Each question carries 6 marks: (6x2 = 12 marks)

i. Discuss the various steps involved in the Staffing Process.

OR

Explain the importance of Controlling in management. ਸਟਾਫਿੰਗ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਦਮਾਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰੋ। ਜਾਂ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਨਿਯੰਤਰਣ (Controlling) ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ।

ii. Discuss the elements of the Marketing Mix.

OR

Discuss the rights of consumers available under the Consumer Protection Act. ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਮਿਸ਼ਰਣ (Marketing Mix) ਦੇ ਤੱਤਾਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰੋ। ਜਾਂ ਖਪਤਕਾਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਐਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ ਉਪਲਬਧ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰੋ।

***** End of Paper *****