ਪੰਜਾਬ ਸਟੇਟ ਕੌਂਸਲ ਫਾਰ ਸਾਇੰਸ ਐਂਡ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵੱਲੋਂ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਚਾਰ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਉਤਸਵ ਦਾ ਆਯੋਜਨ
ਐਸ ਏ ਐਸ ਨਗਰ , 7 ਫਰਵਰੀ ( ਚਾਨੀ)
ਪੰਜਾਬ ਸਟੇਟ ਕੌਂਸਲ ਫਾਰ ਸਾਇੰਸ ਐਂਡ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ (ਪੀ.ਐਸ.ਸੀ.ਐਸ.ਟੀ) ਨੇ 'ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ' ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ‘ਵਿਗਿਆਨ ਉਤਸਵ’ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ। ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ (STI) ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਹ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ, ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਚਾਰ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਆਧਾਰਿਤ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਹਿਲੂ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੂਝਵਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਸਮਾਜ ਲਈ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੁਭਾਅ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਡਾ. ਦੇਬਾਪ੍ਰਿਆ ਦੱਤਾ, ਸਲਾਹਕਾਰ, ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਟਿੱਪਣੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗਿਆਨ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਚਾਰ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਹੈ । ਇਸ ਮੌਕੇ, ਡਾ: ਜਤਿੰਦਰ ਕੌਰ ਅਰੋੜਾ, ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਪੀ.ਐਸ.ਸੀ.ਐਸ.ਟੀ. ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਚਾਰ ਲਈ ਅਹਿਮ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਸਦਾ ਸੰਚਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ। ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੰਬੋਧਨ ਵਿੱਚ ਡਾ: ਮਨੋਜ ਕੁਮਾਰ ਪਟੇਰੀਆ, ਸਾਬਕਾ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਸਲਾਹਕਾਰ, ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਵਧੀਕ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ, ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਂਦਾ ਅਤੇ ਰਾਏ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਬਿਹਤਰ ਪਹੁੰਚ ਲਈ ਸਥਾਨਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੰਚਾਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੋ. ਅਸ਼ੋਕ ਕੁਮਾਰ ਗਾਂਗੁਲੀ, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਆਈ.ਆਈ.ਟੀ. ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਆਈ.ਐਨ.ਐੱਸ.ਟੀ, ਮੋਹਾਲੀ ਨੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਦੇ ਕੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕੀਤਾ।
ਇਵੈਂਟ ਦੌਰਾਨ, ਡਾ. ਲਵਲੀਨ ਕੌਰ, ਵਿਗਿਆਨੀ ਨੇ ਪੁਸ਼ਪਾ ਗੁਜਰਾਲ ਸਾਇੰਸ ਸਿਟੀ, ਕਪੂਰਥਲਾ ਵਿਖੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਅਜੂਬਿਆਂ ਦੀ ਵਰਚੁਅਲ ਯਾਤਰਾ ਕਾਰਵਾਈ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਇੰਸ ਸਿਟੀ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ । ਸ਼. ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਭੂਪਾਲ, ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਪੀ.ਏ.ਯੂ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਿੰਟ ਮੀਡੀਆ ਅਜੇ ਵੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਾਧਿਅਮ ਹੈ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਲੇਖਕਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਵਿਗਿਆਨਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਲਿਖਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਡਾ. ਬਿੰਦੀਆ ਅਰੋੜਾ, ਸਹਾਇਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਜੀ.ਐਨ.ਡੀ.ਯੂ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਨੇ ਦਿਲਚਸਪ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਇੰਸ ਕਲੱਬ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨਕ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਣ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਆਖਰੀ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ, ਡਾ: ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਵਾਰਡੀ ਅਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਚਾਰਕ, ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਪੂਜਾ ਗੋਇਲ, ਲੈਕਚਰਾਰ, ਸਰਕਾਰੀ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ, ਪੁਰਖਾਲੀ ਦੁਆਰਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਸੰਚਾਰ ਲਈ ਹੈਂਡ-ਆਨ-ਐਕਟੀਵਿਟੀਜ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦਿਲਚਸਪ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਡਾ: ਜਸਵਿੰਦਰ ਨੇ 'ਲੈਬ ਆਨ ਵ੍ਹੀਲਜ਼' ਦੇ ਆਪਣੇ ਵਿਲੱਖਣ ਮਾਡਲ ਰਾਹੀਂ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਗਣਿਤ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਦਕਿ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਪੂਜਾ ਗੋਇਲ ਨੇ ਅਖੌਤੀ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ ਹੱਥੀਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ।
ਇਹ ਸਮਾਗਮ WebEX ਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਲਾਈਵ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਭਰ ਦੇ 600 ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਧਿਆਪਕਾਂ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ।
