PSEB CLASS 10 MATHEMATICS SEPTEMBER EXAM SAMPLE PAPER SET 1 ( PUNJABI MEDIUM)

 

ਜਮਾਤ 10ਵੀਂ (ਗਣਿਤ)

ਸਤੰਬਰ ਪ੍ਰੀਖਿਆ 2026-27 ਕੁੱਲ ਅੰਕ: 80

ਭਾਗ - ੳ (1-1 ਅੰਕ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ) — 20 × 1 = 20

1. ਸਹੀ ਵਿਕਲਪ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰੋ:

1. 5ⁿ, ਜਿੱਥੇ n ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤਿਕ ਸੰਖਿਆ ਹੈ, ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਅੰਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੋਵੇਗਾ:
   A) 0 B) 5 C) 2 D) 9
2. ਜੇਕਰ ਦੋ ਅਭਾਜ ਸੰਖਿਆਵਾਂ p ਅਤੇ q (p > q) ਦਾ ਲ.ਸ.ਵ. (L.C.M.) 22 ਹੈ, ਤਾਂ 3p − q ਦਾ ਮੁੱਲ ਹੋਵੇਗਾ:
   A) 4 B) 28 C) 38 D) 48
3. ਇੱਕ ਗੈਰ-ਸਿਫ਼ਰ ਪਰਿਮੇਯ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਪਰਿਮੇਯ ਸੰਖਿਆ ਦਾ ਗੁਣਨਫਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ:
   A) ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਪਰਿਮੇਯ B) ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਰਿਮੇਯ C) ਪਰਿਮੇਯ ਜਾਂ ਅਪਰਿਮੇਯ D) ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ
4. ਦੋ-ਘਾਤੀ ਬਹੁਪਦ ax² + bx + c ਦਾ ਆਲੇਖ (ਗ੍ਰਾਫ਼) ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ:
   A) ਸਰਲ ਰੇਖਾ B) ਵਕਰ C) ਪਰਵਲਯ (ਪੈਰਾਬੋਲਾ) D) ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ
5. ਜੇਕਰ α ਅਤੇ β ਬਹੁਪਦ x² − 8x + 12 ਦੇ ਸਿਫ਼ਰ ਹਨ, ਤਾਂ α + β ਦਾ ਮੁੱਲ ਹੈ:
   A) 12 B) 8 C) -8 D) -12
6. c ਦਾ ਉਹ ਮੁੱਲ ਜਿਸ ਲਈ ਰੇਖੀ ਸਮੀਕਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ 2x + cy − 7 = 0 ਅਤੇ 4x + 6y − 11 = 0 ਦਾ ਕੋਈ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ:
   A) 3 B) -3 C) 2 D) -2
7. ਸੰਪਾਤੀ ਰੇਖੀ ਸਮੀਕਰਣਾਂ ਦੇ ਜੋੜੇ ਦੀ ਇੱਕ ਸਮੀਕਰਣ 3x − 4y + 5 = 0 ਹੈ, ਦੂਜੀ ਸਮੀਕਰਣ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ:
   A) 6x + 8y − 10 = 0 B) -6x − 8y + 10 = 0 C) -6x + 8y − 10 = 0 D) 6x − 8y + 10 = 0
8. ਸਮੀਕਰਣ ਜੋੜੇ y = 0 ਅਤੇ y = -7 ਦੇ ਹੱਲ ਹਨ:
   A) ਇੱਕ ਹੱਲ B) ਦੋ ਹੱਲ C) ਅਨੇਕਾਂ ਹੱਲ D) ਕੋਈ ਹੱਲ ਨਹੀਂ
9. ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜੀ ਦੋ-ਘਾਤੀ ਸਮੀਕਰਣ ਨਹੀਂ ਹੈ?
   A) x + ¹/_x = 4 B) x² + ¹/_x = 4 C) x² − 5x + 6 = 0 D) 2x² − 4 = x² − 7
10. ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਦੋ-ਘਾਤੀ ਸਮੀਕਰਣ ਦਾ ਡਿਸਕ੍ਰਿਮੀਨੈਂਟ (D) ਧਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਸਿਫ਼ਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਮੂਲ ਹੋਣਗੇ:
    A) ਦੋ ਭਿੰਨ ਵਾਸਤਵਿਕ ਮੂਲ B) ਦੋ ਬਰਾਬਰ ਵਾਸਤਵਿਕ ਮੂਲ C) ਕੋਈ ਵਾਸਤਵਿਕ ਮੂਲ ਨਹੀਂ D) ਇੱਕ ਵਾਸਤਵਿਕ ਮੂਲ
11. ਇੱਕ A.P. ਵਿੱਚ T₁ + T₂₄ = 100 ਹੈ, ਤਾਂ T₂ + T₂₃ ਦਾ ਮੁੱਲ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?
    A) 300 B) 200 C) 100 D) -100
12. A.P. -17, -10, -3, ... ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਅੰਤਰ (d) ਹੈ:
    A) 7 B) -7 C) -17 D) ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ
13. ਜੇਕਰ ΔABC ~ ΔDEF ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਕਥਨ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ?
    A) AB/DE = BC/EF B) ∠C = ∠F C) AC/DF = BC/DE D) ਇਹ ਸਾਰੇ ਸੱਚ ਹਨ
14. ਦੋ ਤਿਕੋਣੇ ਝੰਡੇ ਸਮਰੂਪ ਹਨ। ਪਹਿਲੇ ਦੀਆਂ ਭੁਜਾਵਾਂ 4, 5 ਅਤੇ 6 ਹਨ। ਜੇਕਰ ਦੂਜੇ ਝੰਡੇ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮੀ ਭੁਜਾ 18 ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਭੁਜਾ ਕੀ ਹੋਵੇਗੀ?
    A) 12 B) 10 C) 15 D) 8
15. ਇੱਕ ਬਾਰੰਬਾਰਤਾ ਵੰਡ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਵਰਗ ਅੰਤਰਾਲ ਦਾ ਵਰਗ ਚਿੰਨ੍ਹ 32 ਅਤੇ ਵਰਗ ਮਾਪ 10 ਹੈ। ਇਸ ਵਰਗ ਅੰਤਰਾਲ ਦੀ ਹੇਠਲੀ ਸੀਮਾ ਕੀ ਹੋਵੇਗੀ?
    A) 37 B) 35.5 C) 27 D) 29.5
16. ਵਰਗ ਅੰਤਰਾਲ 50-100 ਦਾ ਵਰਗ ਮਾਪ (Class size) ਹੈ:
    A) 50 B) 100 C) 75 D) ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ
17. ਮੱਧਮਾਨ, ਮੱਧਿਕਾ ਅਤੇ ਬਹੁਲਕ ਵਿਚਕਾਰ ਸਹੀ ਸੰਬੰਧ ਹੈ:
    A) ਬਹੁਲਕ = 3 ਮੱਧਿਕਾ − 2 ਮੱਧਮਾਨ B) ਬਹੁਲਕ = 2 ਮੱਧਿਕਾ − 3 ਮੱਧਮਾਨ C) ਬਹੁਲਕ = 3 ਮੱਧਿਕਾ + 2 ਮੱਧਮਾਨ D) ਬਹੁਲਕ = 2 ਮੱਧਿਕਾ − ਮੱਧਮਾਨ
18. ਇੱਕ ਲੀਪ ਦੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 53 ਸੋਮਵਾਰ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਕੀ ਹੈ?
    A) ¹/₇ B) ²/₇ C) ³/₇ D) 0
19. ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜੀ ਕਿਸੇ ਘਟਨਾ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ?
    A) 1 B) ²/₃ C) ³/₂ D) 0
20. ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਘਟਨਾ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ:
    A) 0 B) 1 C) 1½ D) 0 ਅਤੇ 1 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ

ਭਾਗ - ਅ (2-2 ਅੰਕ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ)

2. 2. ਦੋ ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਦਾ ਅਨੁਪਾਤ 4:5 ਹੈ। ਜੇਕਰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮ.ਸ.ਵ. (H.C.F.) 18 ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਲ.ਸ.ਵ. (L.C.M.) ਪਤਾ ਕਰੋ।
3. 3. ਇੱਕ ਦੋ-ਘਾਤੀ ਬਹੁਪਦ ਪਤਾ ਕਰੋ ਜਿਸਦੇ ਸਿਫ਼ਰਾਂ ਦਾ ਜੋੜ √2 ਅਤੇ ਸਿਫ਼ਰਾਂ ਦਾ ਗੁਣਨਫਲ ¹/₃ ਹੈ।
4. 4. 3 ਅੰਕਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਸੰਖਿਆਵਾਂ 9 ਨਾਲ ਵੰਡਣਯੋਗ ਹਨ?
5. 5. A.P. 10, 14, 18, 22,........ ਦੇ ਪਹਿਲੇ 51 ਪਦਾਂ ਦਾ ਜੋੜਫਲ ਪਤਾ ਕਰੋ।
6. 6. ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਚਿੱਤਰ ਵਿੱਚ, DE || BC ਹੈ। ਜੇਕਰ AD = x, DB = x − 2, AE = x + 2, EC = x − 1 ਹੋਵੇ, ਤਾਂ x ਦਾ ਮੁੱਲ ਪਤਾ ਕਰੋ।
   
7. 7. 0 ਅਤੇ 50 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਪੂਰਨ ਅੰਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੰਖਿਆ ਅਚਾਨਕ ਚੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੰਭਾਵਨਾ ਪਤਾ ਕਰੋ ਕਿ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੰਖਿਆ: a) 5 ਦਾ ਗੁਣਜ ਹੈ b) 5 ਦਾ ਗੁਣਜ ਨਹੀਂ ਹੈ।
8. 8. ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੈਂਟੀ ਹੋਈ 52 ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਤਾਸ਼ ਦੀ ਗੱਡੀ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਪੱਤਾ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਭਾਵਨਾ ਪਤਾ ਕਰੋ ਕਿ ਇਹ: i) ਇੱਕ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ ਤਸਵੀਰ ਵਾਲਾ ਪੱਤਾ ਹੋਵੇ ii) ਹੁਕਮ/ਚਿੜੀਆ ਦੀ ਰਾਣੀ (ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੀ ਰਾਣੀ) ਹੋਵੇ।

ਭਾਗ - ੲ (4-4 ਅੰਕ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ)

9. 9. ਰੇਖੀ ਸਮੀਕਰਣਾਂ ਦੇ ਜੋੜੇ 3x − 5y = 4 ਅਤੇ 9x − 2y = 7 ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰੋ।
10. 10. ਕੀ 80 ਮੀਟਰ ਪਰਿਮਾਪ ਅਤੇ 400 ਮੀਟਰ² ਖੇਤਰਫਲ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਆਇਤਾਕਾਰ ਪਾਰਕ ਬਣਾਉਣਾ ਸੰਭਵ ਹੈ? ਜੇਕਰ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਲੰਬਾਈ ਅਤੇ ਚੌੜਾਈ ਪਤਾ ਕਰੋ।
    ਜਾਂ
    5 ਦੇ ਦੋ ਲਗਾਤਾਰ ਗੁਣਜਾਂ ਦਾ ਗੁਣਨਫਲ 750 ਹੈ। ਦੋ-ਘਾਤੀ ਸਮੀਕਰਣ ਬਣਾਓ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਗੁਣਜ ਪਤਾ ਕਰੋ।
11. 11. ਦੋ-ਘਾਤੀ ਸਮੀਕਰਣ 3x² − 5x + 2 = 0 ਦੇ ਮੂਲਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਪਤਾ ਕਰੋ। ਜੇਕਰ ਵਾਸਤਵਿਕ ਮੂਲ ਸੰਭਵ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਕਰੋ।
12. 12. ਦੋ ਲਗਾਤਾਰ ਧਨਾਤਮਕ ਪੂਰਨ ਅੰਕ ਪਤਾ ਕਰੋ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਰਗਾਂ ਦਾ ਜੋੜ 365 ਹੋਵੇ।
13. 13. A.P. 3, 5, 7, 9 ... ਦੇ ਕਿੰਨੇ ਪਦਾਂ ਦਾ ਜੋੜ 99 ਹੋਵੇਗਾ?
    ਜਾਂ
    A.P. 3, 15, 27, 39... ਦਾ ਕਿਹੜਾ ਪਦ ਇਸਦੇ 54ਵੇਂ ਪਦ ਨਾਲੋਂ 132 ਵੱਧ ਹੋਵੇਗਾ?
14. 14. ਉਸ A.P. ਦਾ 31ਵਾਂ ਪਦ ਪਤਾ ਕਰੋ ਜਿਸਦਾ 11ਵਾਂ ਪਦ 38 ਅਤੇ 16ਵਾਂ ਪਦ 73 ਹੈ।
15. 15. ਇੱਕ A.P. ਦੇ ਤਿੰਨ ਲਗਾਤਾਰ ਪਦ ਪਤਾ ਕਰੋ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੋੜਫਲ 21 ਅਤੇ ਗੁਣਨਫਲ 231 ਹੈ।
    ਜਾਂ
    ਜੋੜਫਲ ਪਤਾ ਕਰੋ: 34 + 32 + 30 + ..... + 10

ਭਾਗ - ਸ (6-6 ਅੰਕ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ)

16. 16. ਜਾਂਚ ਕਰੋ ਕਿ ਕੀ ਸਮੀਕਰਣ ਜੋੜਾ 2x + y − 6 = 0 ਅਤੇ 4x − 2y − 4 = 0 ਸੰਗਤ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਗ੍ਰਾਫ਼ ਰਾਹੀਂ ਹੱਲ ਕਰੋ।
    ਜਾਂ
    ਇੱਕ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀਆਂ ਮੌਜੂਦਾ ਉਮਰਾਂ ਦਾ ਜੋੜ 50 ਸਾਲ ਹੈ। ਪੰਜ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਉਮਰ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਉਮਰ ਨਾਲੋਂ 7 ਗੁਣਾ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਉਮਰ ਪਤਾ ਕਰੋ।
17. 17. a) ਕਿਸੇ ਤ੍ਰਿਭੁਜ ਦੀ ਇੱਕ ਭੁਜਾ ਦੇ ਸਮਾਂਤਰ ਖਿੱਚੀ ਗਈ ਰੇਖਾ ਬਾਕੀ ਦੋ ਭੁਜਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਬਿੰਦੂਆਂ 'ਤੇ ਕੱਟਦੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਇਹਨਾਂ ਭੁਜਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿੱਚ ਵੰਡਦੀ ਹੈ। ਸਿੱਧ ਕਰੋ।
    b) ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਚਿੱਤਰ ਵਿੱਚ, ਜੇਕਰ PQ || RS ਹੈ, ਤਾਂ ਸਿੱਧ ਕਰੋ ਕਿ ΔPOQ ~ ΔSOR
    
    ਜਾਂ
    ਇੱਕ ਚਤੁਰਭੁਜ ABCD ਦੇ ਵਿਕਰਣ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਬਿੰਦੂ O 'ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੱਟਦੇ ਹਨ ਕਿ ^AO/_BO = ^CO/_DO ਹੈ। ਦਰਸਾਓ ਕਿ ABCD ਇੱਕ ਸਮਲੰਬ ਚਤੁਰਭੁਜ ਹੈ।
18. 18. ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਬਹੁਲਕ (Mode) ਪਤਾ ਕਰੋ :-

    ਉਮਰ (ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ)	5-15	15-25	25-35	35-45	45-55	55-65
    ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ	6	11	21	23	14	5

    ਜਾਂ
    ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਮੱਧਿਕਾ (Median) ਭਾਰ ਪਤਾ ਕਰੋ :-

    ਭਾਰ (ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ)	40-45	45-50	50-55	55-60	60-65	65-70	70-75
    ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ	2	3	8	6	6	3	2