ਕੋਟਾ ਲਾਭ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਜਨਰਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ: ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈਕੋਰਟ ਦਾ ਵੱਡਾ ਫੈਸਲਾ
ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈਕੋਰਟ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਭਰਤੀਆਂ ਦੇ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ (Reservation) ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਹੈ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੇ ਭਰਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਰਾਖਵੀਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ (Quota) ਦੇ ਲਾਭਾਂ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਨ-ਰਾਖਵੀਂ ਜਾਂ ਜਨਰਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ (General Category) ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋਣ ਜਾਂ ਮਾਈਗ੍ਰੇਟ ਕਰਨ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ।
ਕੇਸ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ ਅਤੇ ਹਾਈਕੋਰਟ ਦਾ ਫੈਸਲਾ
ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਜਸਟਿਸ ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਮਿਸ਼ਰਾ ਅਤੇ ਜਸਟਿਸ ਰੋਹਿਤ ਕਪੂਰ ਦੇ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਬੈਂਚ ਵੱਲੋਂ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 2024 ਦੌਰਾਨ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬੱਧ ਕੀਤੀਆਂ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਮੈਡੀਕਲ ਅਫ਼ਸਰਾਂ (ਗਰੁੱਪ ਬੀ) ਦੀਆਂ 805 ਅਸਾਮੀਆਂ ਦੀ ਭਰਤੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਨਜ਼ਰਸਾਨੀ ਪਟੀਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਨਿਪਟਾਰੇ ਦੌਰਾਨ ਸੁਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਅਦਾਲਤ ਦੀ ਅਹਿਮ ਟਿੱਪਣੀ: "ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੇ ਭਰਤੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਉਮਰ ਸੀਮਾ ਵਿੱਚ ਛੋਟ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਰਿਆਇਤ ਲੈ ਕੇ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਦਾ ਲਾਭ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਜਨਰਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀਆਂ ਸੀਟਾਂ 'ਤੇ ਦਾਅਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।"
ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ (Key Takeaways):
- ਲਾਭ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਈ ਮਾਈਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨਹੀਂ: ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਬਿਨੈਕਾਰ ਨੇ ਫਾਰਮ ਭਰਨ, ਉਮਰ ਸੀਮਾ ਜਾਂ ਯੋਗਤਾ ਦੇ ਅੰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਿਆਇਤ (Concession) ਲਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਰਾਖਵੀਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਿਚਾਰਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
- ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਛੋਟ (Clarification): ਹਾਈਕੋਰਟ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਖਵੀਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਅਪਲਾਈ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਭਰਤੀ ਦੌਰਾਨ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਲਾਭ (ਜਿਵੇਂ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਛੋਟ ਆਦਿ) ਨਹੀਂ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨੰਬਰ ਜਨਰਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਕੱਟ-ਆਫ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜਨਰਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀਆਂ ਉਪਲਬਧ ਖਾਲੀ ਸੀਟਾਂ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
- ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਹਲਫਨਾਮਾ: ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਹਰਿਆਣਾ ਲੋਕ ਸੇਵਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਲਫਨਾਮੇ ਵਿੱਚ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਕਈ ਬਿਨੈਕਾਰਾਂ ਨੇ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਛੋਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲਾਭ ਲਏ ਸਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾ ਕੇ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਨਰਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸਿੱਟਾ
ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨਾਲ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਭਰਤੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਆਵੇਗੀ। ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਲਈ ਹੁਣ ਇਹ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਪਲਾਈ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਲਿਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਵੀ ਲਾਭ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਚੁਣੇ ਜਾਣ ਦੇ ਵਿਕਲਪ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
