Roll No. ....................
Total No. of Printed Pages : 7
Total No. of Questions : 23
812
VIII
2326
ਸਲਾਨਾ ਪਰੀਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ
HEALTH AND PHYSICAL EDUCATION
(Punjabi, Hindi and English Versions)
(Morning Session)
Time allowed : 3 Hours
Maximum Marks : 40
(Punjabi Version)
ਭਾਗ-ੳ
(ਵਸਤੁਨਿਸ਼ਠ ਪ੍ਰਸ਼ਨ)
1. ਸੰਤੁਲਿਤ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਕੀ ਭਾਵ ਹੈ?
ਉੱਤਰ: ਸੰਤੁਲਿਤ ਭੋਜਨ ਉਹ ਭੋਜਨ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਵਾਧੇ, ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਲਈ ਸਾਰੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ (ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰੋਟੀਨ, ਕਾਰਬੋਹਾਈਡ੍ਰੇਟਸ, ਚਰਬੀ, ਵਿਟਾਮਿਨ ਅਤੇ ਖਣਿਜ ਪਦਾਰਥ) ਸਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
2. ਮੁਢਲੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇ ਕਿਹੜੇ-ਕਿਹੜੇ ਉਦੇਸ਼ ਹਨ?
ਉੱਤਰ: ਮੁਢਲੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਹਨ: ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣਾ, ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਹੋਰ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣਾ, ਅਤੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਕੇ ਜਲਦੀ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ।
3. ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੇ ਸਰੋਤ ਲਿਖੋ।
ਉੱਤਰ: ਸੂਰਜ ਦੀ ਧੁੱਪ, ਦੁੱਧ, ਮੱਖਣ, ਮੱਛੀ ਦਾ ਤੇਲ, ਪਨੀਰ ਅਤੇ ਅੰਡੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਹਨ।
4. ਕਿਲਾ ਰਾਏਪੁਰ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਕਦੋਂ ਹੋਇਆ।
ਉੱਤਰ: ਕਿਲਾ ਰਾਏਪੁਰ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 1933 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।
(ਖਾਲੀ ਥਾਵਾਂ ਭਰੋ)
(2000, 1933, 2, 8)
5. ਗਰੇਵਾਲ ਸਪੋਰਟਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਗਠਨ ...................ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਉੱਤਰ: 1933
6. ਚਰਬੀ...................ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਉੱਤਰ: 2
7. ਅਭਿਨਵ ਬਿੰਦਰਾ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ...................ਵਿੱਚ ਉਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ।
ਉੱਤਰ: 2000
8. ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਯੋਗ ਦੇ ..........................ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਉੱਤਰ: 8 (ਅੰਗ)
(ਸਹੀ / ਗਲਤ)
9. ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣਾ ਦਿਮਾਗੀ ਸੰਤੁਲਨ ਖੋ ਬੈਠਦਾ ਹੈ।
ਉੱਤਰ: ਸਹੀ
10. ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਉੱਤਰ: ਗਲਤ
11. ਅਭਿਨਵ ਬਿੰਦਰਾ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਸੀ।
ਉੱਤਰ: ਸਹੀ
12. ਵਿਟਾਮਿਨ ਬੀ ਕਈ ਵਿਟਾਮਿਨਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ।
ਉੱਤਰ: ਸਹੀ (ਇਹ ਕਈ ਵਿਟਾਮਿਨਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ/ਕੰਪਲੈਕਸ ਹੈ)
(ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ)
13. ਕਿਲਾ ਰਾਏਪੁਰ ਕਿਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ?
ਉੱਤਰ: (ੳ) ਡੇਹਲੋਂ
14. ਮੁਢਲੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਦੋਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਉੱਤਰ: (ੳ) ਡਾਕਟਰ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ
15. ਕਿਹੜਾ ਵਿਟਾਮਿਨ ਤਾਪ, ਧੁੱਪ, ਰੌਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਉੱਤਰ: (ੲ) ਸੀ
ਭਾਗ-ਅ
16. ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?
ਉੱਤਰ: ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ। ਇਹ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜਿਉਣ ਅਤੇ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
17. ਯੋਗ ਦਾ ਟੀਚਾ ਕੀ ਹੈ?
ਉੱਤਰ: ਯੋਗ ਦਾ ਮੁੱਖ ਟੀਚਾ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸਰੀਰ, ਮਨ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਦਾ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮੇਲ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਸਰਵਪੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
18. ਪਾਣੀ ਕੀ ਹੈ?
ਉੱਤਰ: ਪਾਣੀ ਇੱਕ ਰਸਾਇਣਕ ਯੋਗਿਕ ਹੈ ਜੋ ਆਕਸੀਜਨ ਅਤੇ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ (H₂O) ਤੋਂ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਪਚਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਸਹੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
19. ਮੁਢਲੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦਾ ਕੀ ਉਦੇਸ਼ ਹੈ?
ਉੱਤਰ: ਮੁਢਲੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਹਨ: ਪੀੜਤ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣਾ, ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਵਿਗੜਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣਾ, ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣਾ।
20. ਚਰਬੀ ਬਾਰੇ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਜਾਣਦੇ ਹੋ?
ਉੱਤਰ: ਚਰਬੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਹੈ ਜੋ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਊਰਜਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗਰਮ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੋ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਪਸ਼ੂਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅਤੇ ਬਨਸਪਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਚਰਬੀ।
ਭਾਗ-ੲ
21. ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਯੋਗ ਬਾਰੇ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਜਾਣਦੇ ਹੋ?
ਉੱਤਰ: ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਪਤੰਜਲੀ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਯੋਗ ਦੇ ਅੱਠ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ 'ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਯੋਗ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅੱਠ ਅੰਗ ਹਨ:
1. ਯਮ (Yama)
2. ਨਿਯਮ (Niyama)
3. ਆਸਨ (Asana)
4. ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ (Pranayama)
5. ਪ੍ਰਤਿਆਹਾਰ (Pratyahara)
6. ਧਾਰਨਾ (Dharana)
7. ਧਿਆਨ (Dhyana)
8. ਸਮਾਧੀ (Samadhi)।
ਇਹ ਅੰਗ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦੇ ਹਨ।
1. ਯਮ (Yama)
2. ਨਿਯਮ (Niyama)
3. ਆਸਨ (Asana)
4. ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ (Pranayama)
5. ਪ੍ਰਤਿਆਹਾਰ (Pratyahara)
6. ਧਾਰਨਾ (Dharana)
7. ਧਿਆਨ (Dhyana)
8. ਸਮਾਧੀ (Samadhi)।
ਇਹ ਅੰਗ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦੇ ਹਨ।
22. ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਕਿਹੜੇ-ਕਿਹੜੇ ਤਰੀਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ?
ਉੱਤਰ: ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਤਰੀਕੇ ਅਪਣਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ:
1. ਜਾਗਰੂਕਤਾ: ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣਾ।
2. ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ: ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵੱਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨਾ।
3. ਪਰਿਵਾਰਕ ਮਾਹੌਲ: ਘਰ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਖੁਸ਼ਗਵਾਰ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਦੋਸਤਾਨਾ ਵਿਹਾਰ ਕਰਨਾ।
4. ਸਖ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨ: ਨਸ਼ਾ ਤਸਕਰਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਸਖ਼ਤ ਤੋਂ ਸਖ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨਾ।
5. ਨਸ਼ਾ ਛੁਡਾਊ ਕੇਂਦਰ: ਨਸ਼ੇ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਹੀ ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਕੌਂਸਲਿੰਗ ਕਰਵਾਉਣਾ।
1. ਜਾਗਰੂਕਤਾ: ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣਾ।
2. ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ: ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵੱਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨਾ।
3. ਪਰਿਵਾਰਕ ਮਾਹੌਲ: ਘਰ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਖੁਸ਼ਗਵਾਰ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਦੋਸਤਾਨਾ ਵਿਹਾਰ ਕਰਨਾ।
4. ਸਖ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨ: ਨਸ਼ਾ ਤਸਕਰਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਸਖ਼ਤ ਤੋਂ ਸਖ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨਾ।
5. ਨਸ਼ਾ ਛੁਡਾਊ ਕੇਂਦਰ: ਨਸ਼ੇ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਹੀ ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਕੌਂਸਲਿੰਗ ਕਰਵਾਉਣਾ।
23. ਭੋਜਨ ਪਕਾਉਣ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਲਿਖੋ।
ਉੱਤਰ: ਭੋਜਨ ਪਕਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ:
1. ਸਫਾਈ: ਭੋਜਨ ਪਕਾਉਣ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ, ਬਰਤਨ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਸਫਾਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
2. ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਧੋਣਾ: ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਧੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਨਾ ਵਹਿ ਜਾਣ।
3. ਸਹੀ ਤਾਪਮਾਨ: ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਰ ਤੱਕ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਅੱਗ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਪਕਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਦੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੱਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
4. ਢੱਕ ਕੇ ਪਕਾਉਣਾ: ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਢੱਕ ਕੇ ਪਕਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
5. ਤਾਜ਼ਾ ਭੋਜਨ: ਭੋਜਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਾਜ਼ਾ ਹੀ ਪਕਾਉਣਾ ਅਤੇ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
1. ਸਫਾਈ: ਭੋਜਨ ਪਕਾਉਣ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ, ਬਰਤਨ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਸਫਾਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
2. ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਧੋਣਾ: ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਧੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਨਾ ਵਹਿ ਜਾਣ।
3. ਸਹੀ ਤਾਪਮਾਨ: ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਰ ਤੱਕ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਅੱਗ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਪਕਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਦੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੱਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
4. ਢੱਕ ਕੇ ਪਕਾਉਣਾ: ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਢੱਕ ਕੇ ਪਕਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
5. ਤਾਜ਼ਾ ਭੋਜਨ: ਭੋਜਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਾਜ਼ਾ ਹੀ ਪਕਾਉਣਾ ਅਤੇ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
