PSEB Board Exam Rules 2026-27: 8ਵੀਂ, 10ਵੀਂ ਅਤੇ 12ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਲਈ ਬਾਈਮੰਥਲੀ, ਟਰਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀ-ਬੋਰਡ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਦੇ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਜਾਰੀ
PSEB Board Exam Rules 2026-27: ਪੰਜਾਬ ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ (Punjab School Education Board) ਵੱਲੋਂ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਾਲ 2026-27 ਲਈ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਰਕੂਲਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਵੇਂ ਫੈਸਲੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁਣ ਸਰਕਾਰੀ, ਅਰਧ-ਸਰਕਾਰੀ, ਏਡਿਡ, ਐਫੀਲੀਏਟਿਡ ਅਤੇ ਐਸੋਸੀਏਟਿਡ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਅੱਠਵੀਂ, ਦਸਵੀਂ ਅਤੇ ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਸਕੂਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਲਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਟੈਸਟਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਬੋਰਡ ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਹਿਮੀਅਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਬੋਰਡ ਦੇ ਇਸ ਕਦਮ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਪੱਧਰੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਨੂੰ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਇਸ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ, ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਸ਼ਡਿਊਲ ਅਤੇ CCE/INA ਮਾਰਕਸ ਅਪਲੋਡ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਵਕ ਜਾਣਕਾਰੀ।
PSEB ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਸ਼ਡਿਊਲ 2026-27 (Examination Schedule)
ਪੰਜਾਬ ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ ਦੇ ਨਵੇਂ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰੇਕ ਸਕੂਲ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸੈਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਟੈਸਟ ਲੈਣੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਣਗੇ:
| ਪ੍ਰੀਖਿਆ/ਟੈਸਟ ਦਾ ਨਾਮ | ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਸਮਾਂ (ਸ਼ਡਿਊਲ) | ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ |
|---|---|---|
| Bimonthly Class Test - 1 | 1 ਜੁਲਾਈ ਤੋਂ 15 ਜੁਲਾਈ ਤੱਕ | 8ਵੀਂ, 10ਵੀਂ ਅਤੇ 12ਵੀਂ |
| ਟਰਮ ਪ੍ਰੀਖਿਆ (Term Exam) | ਸਤੰਬਰ ਮਹੀਨੇ ਦਰਮਿਆਨ | 8ਵੀਂ, 10ਵੀਂ ਅਤੇ 12ਵੀਂ |
| Bimonthly Class Test - 2 | ਨਵੰਬਰ ਦੇ ਅਖੀਰਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਤੋਂ ਦਸੰਬਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਦਰਮਿਆਨ | 8ਵੀਂ, 10ਵੀਂ ਅਤੇ 12ਵੀਂ |
| ਪ੍ਰੀ-ਬੋਰਡ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ (Pre-Board Exams) | 31 ਜਨਵਰੀ, 2027 ਤੱਕ (ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਅਨੁਸਾਰ) | 8ਵੀਂ, 10ਵੀਂ ਅਤੇ 12ਵੀਂ |
ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ (Key Highlights of the Circular)
ਸਕੂਲ ਮੁਖੀਆਂ, ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਬੋਰਡ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮੁੱਖ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:
- ਟੈਸਟਾਂ ਦਾ ਮਾਧਿਅਮ: ਪੂਰੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸੈਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਦੋ Bimonthly Class Tests ਲਏ ਜਾਣਗੇ, ਜੋ ਕਿ ਆਨਲਾਈਨ ਜਾਂ ਆਫਲਾਈਨ ਮਾਧਿਅਮ ਰਾਹੀਂ ਸੰਚਾਲਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
- ਬੋਰਡ ਦੇ ਪੈਟਰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਪੱਤਰ: ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਲਈ ਲਈਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਟਰਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀ-ਬੋਰਡ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ, ਬੋਰਡ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਨਮੂਨਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਪੱਤਰ (Sample Question Papers) ਅਤੇ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਪੂਰੇ ਅੰਕਾਂ ਦੇ ਪੈਟਰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਲਈਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।
- ਰਿਕਾਰਡ ਸੰਭਾਲਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ: ਸਕੂਲਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲਏ ਗਏ ਬਾਈਮੰਥਲੀ ਟੈਸਟਾਂ, ਟਰਮ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀ-ਬੋਰਡ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਵਾਰ ਅੰਕਾਂ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਨਤੀਜਾ ਐਲਾਨੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 3 ਸਾਲ ਤੱਕ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਬੋਰਡ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਰਿਕਾਰਡ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਵੈਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ (ਜਾਂਚ) ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
CCE ਅਤੇ INA ਮਾਰਕਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇਗੀ ਅਹਿਮੀਅਤ
ਬੋਰਡ ਦੇ ਨਵੇਂ ਫੈਸਲੇ ਮੁਤਾਬਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਇਹਨਾਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ (ਟਰਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀ-ਬੋਰਡ) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਅੰਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਲਾਨਾ ਨਤੀਜੇ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ:
- 8ਵੀਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਲਈ: ਹਰੇਕ ਵਿਸ਼ੇ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਿਤ CCE (Continuous and Comprehensive Evaluation) ਦੇ ਅੰਕਾਂ ਅਧੀਨ ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਦੇ ਅੰਕ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ।
- 10ਵੀਂ ਅਤੇ 12ਵੀਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਲਈ: ਹਰੇਕ ਵਿਸ਼ੇ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਿਤ INA (Internal Assessment) ਦੇ ਅੰਕਾਂ ਅਧੀਨ ਇਹਨਾਂ ਨੰਬਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰਕੇ ਮੁਕੰਮਲ ਮੌਡਿਊਲ ਬੋਰਡ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਓਪਨ ਸਕੂਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (Open School System) ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਿਯਮ
ਓਪਨ ਸਕੂਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਧੀਨ ਦਾਖਲ ਹੋਏ ਪ੍ਰੀਖਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਬੋਰਡ ਨੇ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮ ਬਣਾਏ ਹਨ:
- ਓਪਨ ਸਕੂਲ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸੰਪਰਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ (PCP) ਦੌਰਾਨ ਲਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਟੈਸਟ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀ-ਬੋਰਡ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਦੇਣਾ ਬਿਲਕੁਲ ਲਾਜ਼ਮੀ (Mandatory) ਹੈ।
- ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਅੰਕ ਵੰਡ ਰੈਗੂਲਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੋਵੇਗੀ।
- ਅਧਿਐਨ ਕੇਂਦਰਾਂ (Study Centers) ਵੱਲੋਂ ਇਹਨਾਂ ਟੈਸਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅੰਕਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸਕੀਮ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਰਧਾਰਿਤ INA ਦੇ ਅੰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਪਾਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ (Proportionately) ਵੰਡਦੇ ਹੋਏ ਪੋਰਟਲ 'ਤੇ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਸਿੱਟਾ (Conclusion)
ਪੰਜਾਬ ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ (PSEB) ਵੱਲੋਂ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਾਲ 2026-27 ਲਈ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਇਹ ਕਦਮ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਲ ਭਰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵੱਲ ਗੰਭੀਰ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਹੁਣ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਿਰਫ਼ ਫਾਈਨਲ ਬੋਰਡ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੇ, ਬਲਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੁਲਾਈ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਜਨਵਰੀ ਤੱਕ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਹਰੇਕ ਕਲਾਸ ਟੈਸਟ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀ-ਬੋਰਡ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਦੇਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਅੰਕ ਤੁਹਾਡੇ ਫਾਈਨਲ ਸਕੋਰ ਕਾਰਡ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨਗੇ।
ਸਮੂਹ ਸਕੂਲ ਮੁਖੀਆਂ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਹਦਾਇਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਸ਼ਡਿਊਲ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਆਪਣੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ।
