ਪੰਜਾਬ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਮਾਸਟਰ ਕੈਡਰ (ਗਰੁੱਪ-ਸੀ) ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਸੋਧ: ਜਾਣੋ ਕੀ ਹਨ ਨਵੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ
ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਕਰਦਿਆਂ ਪੰਜਾਬ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਲ (ਟੀਚਿੰਗ ਕੈਡਰ) ਗਰੁੱਪ ਸੀ ਸਰਵਿਸ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੋਧਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ 10 ਦਸੰਬਰ 2025 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਮੰਨੇ ਜਾਣਗੇ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਜਾਂ ਨਵੀਂ ਭਰਤੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
1. ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨ ਕੋਟੇ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਬਦਲਾਅ
ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਾਸਟਰ ਕੈਡਰ ਦੀਆਂ ਅਸਾਮੀਆਂ ਲਈ 25% ਕੋਟਾ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਭਰਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਦੀ ਵੰਡ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਵੇਗੀ:
- 20% ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਲਈ: ਇਸ ਵਿੱਚ ETT (14%), ਹੈੱਡ ਟੀਚਰ (4%), ਸਪੈਸ਼ਲ ਐਜੂਕੇਟਰ (1%) ਅਤੇ ਸੈਂਟਰ ਹੈੱਡ ਟੀਚਰ (1%) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
- 4% ਹੋਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਲਈ: ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਰਟ ਐਂਡ ਕਰਾਫਟ, ਪੰਜਾਬੀ, ਹਿੰਦੀ, ਪੀ.ਟੀ.ਆਈ., ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਆਪਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
- 1% ਨਾਨ-ਟੀਚਿੰਗ ਸਟਾਫ ਲਈ: ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਨਾਨ-ਟੀਚਿੰਗ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ 1% ਕੋਟਾ ਰਾਖਵਾਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
2. ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ:
- ਹੋਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ: ਆਰਟ ਐਂਡ ਕਰਾਫਟ, ਪੰਜਾਬੀ, ਹਿੰਦੀ, ਪੀ.ਟੀ.ਆਈ. (ਸੈਕੰਡਰੀ ਤੇ ਐਲੀਮੈਂਟਰੀ), ਸੰਗੀਤ, ਹੋਮ ਸਾਇੰਸ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਵੋਕੇਸ਼ਨਲ ਅਧਿਆਪਕ।
- ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅਧਿਆਪਕ: ETT, JBT, ਹੈੱਡ ਟੀਚਰ (HT), ਸੈਂਟਰ ਹੈੱਡ ਟੀਚਰ (CHT) ਅਤੇ ਸਪੈਸ਼ਲ ਐਜੂਕੇਟਰ (ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ)।
3. ਅਸਾਮੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ (ਐਪੈਂਡਿਕਸ 'A')
ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਕੈਡਰ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਸਾਮੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੋਧ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ:
| ਲੜੀ ਨੰਬਰ | ਪੁਰਾਣੀ ਗਿਣਤੀ | ਨਵੀਂ ਸੋਧੀ ਹੋਈ ਗਿਣਤੀ |
|---|---|---|
| 1 | 4762 | 5613 |
| 2 | 3869 | 4676 |
| 6 | 7922 | 9124 |
4. ਸਰੀਰਕ ਸਿੱਖਿਆ (Physical Education) ਲਈ ਯੋਗਤਾ
D.P.E. ਜਾਂ ਸਰੀਰਕ ਸਿੱਖਿਆ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਲਈ ਯੋਗਤਾ ਦੇ ਨਿਯਮ ਸਖ਼ਤ ਅਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ:
- B.P.Ed. ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 55% ਅੰਕ (ਜਨਰਲ ਕੈਟੇਗਰੀ) ਅਤੇ 50% (SC/ST/OBC/PWD) ਹੋਣੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਨ।
- ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਨੈਸ਼ਨਲ ਜਾਂ ਸਟੇਟ ਪੱਧਰ ਦੇ ਖੇਡ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਅੰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਰਾਹਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
- ਖਾਸ ਨੋਟ: 1955 ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਧੀਨ ਚੱਲ ਰਹੀ 'Physical Training Instructor' ਦੀ ਪੋਸਟ ਨੂੰ ਹੁਣ "Dying Cadre" (ਖਤਮ ਹੋ ਰਿਹਾ ਕੈਡਰ) ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
5. ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰ (Border Area) ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਿਯਮ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਬਾਰਡਰ ਏਰੀਆ ਕੈਡਰ ਲਈ ਵੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਸਾਮੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕਸਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਿੱਟਾ
ਇਹ ਸੋਧਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਲਿਆਉਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨ ਦੇ ਚੈਨਲਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਲਈ ਮਾਸਟਰ ਕੈਡਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦੇ ਰਸਤੇ ਹੋਰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
