SHe-Box Portal Guide 2024: POSH Act 2013 Registration & Internal Committee Compliance ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ
Sat Sri Akal dosto! ਸਾਡੇ ਬਲੌਗ ਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ। Ajj asi ek bahut hi important topic te gal karan ja rahe haan - SHe-Box portal. Workplace ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ safety ਹਰ organization ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ responsibility ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ properly ensure ਕਰਨ ਲਈ POSH Act 2013 (Prevention, Prohibition and Redressal Act) ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। Is act nu effectively aur strictly implement karan layi, Government of India ਨੇ SHe-Box portal launch ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਬਲੌਗ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਡਿਟੇਲ ਵਿੱਚ ਸਮਝਾਂਗੇ ਕਿ SHe-Box portal ਕੀ ਹੈ, ਇਸਦੀ online registration ਕਿਵੇਂ ਕਰਨੀ ਹੈ, ਅਤੇ Internal Committee ਦਾ ਕੀ ਰੋਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Table of Contents (TOC)
- 1. SHe-Box Portal ਕੀ ਹੈ? (What is SHe-Box Portal?)
- 2. Background ਅਤੇ 2024 Relaunch Updates
- 3. SHe-Box Portal ਦੇ ਮੁੱਖ Objectives
- 4. ਕੌਣ Use ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? (Who Can File Complaints?)
- 5. Nodal Officer SHe-Box Portal ਤੇ ਕੌਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
- 6. Step-by-Step SHe-Box Registration Process
- 7. POSH Act 2013 Annual Report Filing
- 8. Limitations ਅਤੇ Challenges
- 9. Frequently Asked Questions (FAQs)
1. SHe-Box Portal ਕੀ ਹੈ? (What is SHe-Box Portal?)
SHe-Box portal ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਮ "Sexual Harassment electronic Box" ਹੈ। Eh ek online centralized portal hai ਜੋ Ministry of Women & Child Development (MWCD) ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂਕਿ working women ਆਪਣੀ sexual harassment ਦੀਆਂ complaints ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ file ਕਰ ਸਕਣ। POSH Act 2013 ਦੇ ਅੰਦਰ, ਹਰ ਉਹ organization ਜਿੱਥੇ 10 ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ employees ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਇੱਕ Internal Committee (IC) ਬਣਾਉਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ (mandatory) ਹੈ। Jadon vi koi complaint SHe-Box portal te aundi hai, oh sidha ਸੰਬੰਧਿਤ Internal Committee ਜਾਂ Local Committee (LC) ਕੋਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
2. Background ਅਤੇ 2024 Relaunch Updates
Dosto, SHe-Box portal ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 2017 ਵਿੱਚ ਲੌਂਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਇਸਦੀ effectiveness ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ, 29 August 2024 ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਇੱਕ major upgrade ਅਤੇ relaunch ਕੀਤਾ ਗਿਆ। Hun eh sirf ek complaint platform nahi reha, ਬਲਕਿ POSH Act 2013 ਦੀ compliance track ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ national repository ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਵੀਆਂ ਅਪਡੇਟਸ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ, ਪੋਰਟਲ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਇੱਕ mobile app ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
3. SHe-Box Portal ਦੇ ਮੁੱਖ Objectives
SHe-Box portal ਬਣਾਉਣ ਪਿੱਛੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ (objectives) ਹਨ:
- Central Repository: ਇਹ ਪੋਰਟਲ ਸਾਰੀਆਂ IC ਅਤੇ Local Committees ਦਾ ਇੱਕ centralized database ਮੇਨਟੇਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
- Single-Window Mechanism: ਔਰਤ ਚਾਹੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਫੀਲਡ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਇੱਕੋ ਥਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
- Government Reporting: ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਪੈਂਡਿੰਗ ਕੇਸਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਟੇਟਸ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
- Compliance Management: Annual reports ਸਬਮਿਟ ਕਰਨਾ ਅਤੇ awareness sessions ਦੀ ਡਿਟੇਲ ਅਪਲੋਡ ਕਰਨਾ ਹੁਣ ਇਸੇ ਪੋਰਟਲ ਰਾਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
4. ਕੌਣ Use ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? (Who Can File Complaints?)
Je tusi soch rahe ho ki is portal nu kaun use kar sakda hai, taan isda jawab hai - Any woman facing harassment! ਇਹ ਪੋਰਟਲ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ workplace sexual harassment complaints ਲਈ ਹੈ। Complainant ਕੋਈ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ: regular employee, temporary worker, intern, trainee, ਜਾਂ ਫਿਰ ਆਫਿਸ ਦੀ ਕੋਈ ਵਿਜ਼ਿਟਰ ਵੀ। Complaint ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨ ਲਈ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ valid email address ਅਤੇ mobile number ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
5. Nodal Officer SHe-Box Portal ਤੇ ਕੌਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
Registration process ਸਟਾਰਟ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, Nodal Officer ਦਾ ਰੋਲ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ employee ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ organization ਅਤੇ Internal Committee ਨੂੰ ਪੋਰਟਲ ਤੇ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। Important Rule: Nodal Officer ਕਦੇ ਵੀ Internal Committee ਦਾ Presiding Officer ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਪੋਰਟਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਅਲੱਗ roles ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਵੱਖਰੀ Email ID ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
6. Step-by-Step SHe-Box Registration Process
ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇੱਕ company ਆਪਣੀ Internal Committee ਨੂੰ SHe-Box portal ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰੇਗੀ:
Step 1: Documents ਤਿਆਰ ਰੱਖੋ
ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਲਈ PAN Card, GST Certificate, ਜਾਂ Company Registration Certificate ਦੀ PDF/JPG ਫਾਈਲ ਤਿਆਰ ਰੱਖੋ।
Step 2: Head Office Registration
ਪੋਰਟਲ ਤੇ ਜਾ ਕੇ "Private Head Office Registration" ਸਿਲੈਕਟ ਕਰੋ। ਉੱਥੇ Nodal Officer ਦੀਆਂ details ਭਰ ਕੇ OTP verify ਕਰੋ।
Step 3: District Nodal Officer (DNO) Approval
Form submit ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤੁਹਾਡੀ details ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ Nodal Officer (DNO) ਕੋਲ ਵੈਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਲਈ ਜਾਣਗੀਆਂ। Approval ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੁਹਾਨੂੰ login credentials ਮਿਲ ਜਾਣਗੇ।
Step 4: Internal Committee (IC) Details
Login ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, IC ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਡਿਟੇਲ (1 Presiding Officer, 2 Internal Members, 1 External Member) ਐਡ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
7. POSH Act 2013 Annual Report Filing
POSH Act ਦੇ Section 21 ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ, ਹਰ ਸਾਲ Annual Report ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। SHe-Box portal ਤੇ ਹੁਣ ਇੱਕ dedicated section ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ online upload ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ workshop sessions ਦਾ ਡਾਟਾ ਦੇਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
8. Limitations ਅਤੇ Challenges
Bhaven SHe-Box portal ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਕਦਮ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦੇ ਕੁਝ challenges ਵੀ ਹਨ। ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ internet access ਅਤੇ digital literacy ਦੀ ਕਮੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪੋਰਟਲ ਸਿਰਫ English ਅਤੇ Hindi ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ regional languages ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦਿੱਕਤ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
9. Frequently Asked Questions (FAQs)
Conclusion: ਦੋਸਤੋ, SHe-Box portal ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇੱਕ ਡਿਜੀਟਲ ਹਥਿਆਰ ਹੈ। ਹਰ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਦੇਰੀ ਦੇ ਆਪਣੀ registration ਪੂਰੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। Umeed hai eh information twade layi helpful rahi hovegi!
