ਪੰਜਾਬ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ: ਵੋਕੇਸ਼ਨਲ ਲੈਕਚਰਾਰਾਂ ਦੇ ਸੇਵਾ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਸੋਧਾਂ
ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ 17 ਸਤੰਬਰ 2025 ਨੂੰ 'ਪੰਜਾਬ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਲ ਸਰਵਿਸ (ਵੋਕੇਸ਼ਨਲ) ਗਰੁੱਪ-ਬੀ' ਦੇ ਸੇਵਾ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਸੋਧ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਆਮ ਕੈਡਰ ਅਤੇ ਬਾਰਡਰ ਏਰੀਆ ਕੈਡਰ, ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
1. ਵੋਕੇਸ਼ਨਲ ਮਾਸਟਰਾਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਖ਼ਬਰ: ਨਵਾਂ ਨਾਮਕਰਨ
ਇਸ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਵੋਕੇਸ਼ਨਲ ਮਾਸਟਰਾਂ ਦਾ ਰੁਤਬਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ (ਨੋਟ 2) ਅਨੁਸਾਰ:
- ਜਿਹੜੇ ਮੌਜੂਦਾ ਵੋਕੇਸ਼ਨਲ ਮਾਸਟਰ 'ਵੋਕੇਸ਼ਨਲ ਲੈਕਚਰਾਰ' ਵਾਲਾ ਪੇ-ਸਕੇਲ (Pay Scale) ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਤੋਂ ਵੋਕੇਸ਼ਨਲ ਲੈਕਚਰਾਰ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
2. ਨਿਯਮ 7 ਦਾ ਖ਼ਾਤਮਾ (Rule 7 Omitted)
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵੋਕੇਸ਼ਨਲ ਕੈਡਰ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 'ਨਿਯਮ 7' ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਬਦੀਲੀ ਵਿਭਾਗੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸਰਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
3. ਵਿਦਿਅਕ ਯੋਗਤਾ ਵਿੱਚ ਲਚਕਤਾ (Equivalency)
ਵੋਕੇਸ਼ਨਲ ਲੈਕਚਰਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ (ਸੀਰੀਅਲ ਨੰਬਰ 2 ਤੋਂ 18) ਲਈ ਵਿਦਿਅਕ ਯੋਗਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸ਼ਰਤ ਜੋੜੀ ਗਈ ਹੈ:
- ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਕੋਲ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਕੋਈ ਹੋਰ ਯੋਗਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਇਕੁਇਵਲੈਂਸੀ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ (Equivalency Certificate) ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਲੋਂ UGC ਦੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
4. ਅਹੁਦਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸੋਧ (Appendix 'A')
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵੋਕੇਸ਼ਨਲ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀਆਂ ਅਸਾਮੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਲੋੜਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸੋਧਿਆ ਹੈ। ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ:
| ਵਿਸ਼ਾ/ਸ਼੍ਰੇਣੀ | ਆਮ ਕੈਡਰ (ਨਵੀਂ ਗਿਣਤੀ) | ਬਾਰਡਰ ਕੈਡਰ (ਨਵੀਂ ਗਿਣਤੀ) |
|---|---|---|
| ਵੋਕੇਸ਼ਨਲ ਲੈਕਚਰਾਰ (ਸੀਰੀਅਲ 1-2) | 17 (S1), 36 (S2) | 22 (S2) |
| ਵਪਾਰ/ਕਾਮਰਸ (S5) | 98 | 37 |
| ਖੇਤੀਬਾੜੀ (S16) | 103 | 50 |
| ਹੋਮ ਸਾਇੰਸ (S17) | 107 | 39 |
ਸਿੱਟਾ: ਇਹ ਸੋਧਾਂ ਵੋਕੇਸ਼ਨਲ ਸਿੱਖਿਆ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਲਿਆਉਣਗੀਆਂ। ਵੋਕੇਸ਼ਨਲ ਮਾਸਟਰਾਂ ਨੂੰ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕਰਨਾ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਲਾਘਾਯੋਗ ਕਦਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੇ ਮਨੋਬਲ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਵੋਕੇਸ਼ਨਲ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਭਾਗੀ ਅਪਡੇਟਸ ਲਈ ਸਾਡੇ ਬਲੌਗ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦੇ ਰਹੋ!
