PSEB CLASS 12 POLITICAL SCIENCE GUESS PAPER 2026 DOWNLOAD
ਪੰਜਾਬ ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ (PSEB)
ਮਾਡਲ ਟੈਸਟ ਪੇਪਰ – 2025-26
ਵਿਸ਼ਾ : ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ
ਜਮਾਤ : ਬਾਰਵੀਂ
ਸਮਾਂ : 3 ਘੰਟੇ
ਕੁੱਲ ਅੰਕ : 80
📌 ਆਮ ਹਦਾਇਤਾਂ
ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੱਤਰ ਪੰਜ ਭਾਗਾਂ (ੳ, ਅ, ੲ, ਸ, ਹ) ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭਾਗ–ੳ ਵਿੱਚ 10 ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹਨ। ਹਰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1 ਅੰਕ ਦਾ ਹੈ।
ਭਾਗ–ਅ ਵਿੱਚ 10 ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ/ਇੱਕ ਲਾਈਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹਨ।
ਭਾਗ–ੲ ਵਿੱਚ 2 ਪੈਰੇ (Passage) ਹਨ। ਹਰ ਪੈਰੇ ਤੋਂ 6 ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਹਨ।
ਭਾਗ–ਸ ਵਿੱਚ 6 ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕਰਨੇ ਹਨ। ਹਰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4 ਅੰਕ ਦਾ ਹੈ।
ਭਾਗ–ਹ ਵਿੱਚ 3 ਲੰਮੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹਨ। ਹਰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ 8 ਅੰਕ ਦਾ ਹੈ।
ਅੰਦਰੂਨੀ ਚੋਣ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਭਾਗ – ੳ
(ਬਹੁਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ)
10 × 1 = 10
(i) ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਕਥਨ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਬਾਰੇ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ?
(a) ਇਹ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
(b) ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਸਰਕਾਰ ਹੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
(c) ਇਸ ਵਿੱਚ ਫੀਡਬੈਕ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
(d) ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੰਗਾਂ ਅਤੇ ਸਮਰਥਨ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ
(ii) ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਕਥਨਾਂ ’ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰੋ:
X : ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਡੇਵਿਡ ਈਸਟਨ ਨੇ ਦਿੱਤੀ।
Y : ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ।
(a) X ਸਹੀ, Y ਗਲਤ
(b) X ਗਲਤ, Y ਸਹੀ
(c) X ਅਤੇ Y ਦੋਵੇਂ ਸਹੀ
(d) X ਅਤੇ Y ਦੋਵੇਂ ਗਲਤ
(iii) ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਗਲਤ ਜੋੜ ਹੈ?
| ਦੇਸ਼ | ਦਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ |
|---|---|
| (a) ਭਾਰਤ | ਬਹੁ ਦਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ |
| (b) ਚੀਨ | ਇਕ ਦਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ |
| (c) ਇੰਗਲੈਂਡ | ਦੋ ਦਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ |
| (d) ਰੂਸ | ਬਹੁ ਦਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ |
(iv) ਨੌਕਰਸ਼ਾਹੀ ਦੀ ਸਹੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ –
(a) ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪੱਖਪਾਤ
(b) ਨਿਰਪੱਖਤਾ
(c) ਚੋਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਚੋਣ
(d) ਆਸਥਾਈ ਸੁਭਾਉ
(v) ‘Das Capital’ ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਲੇਖਕ ਕੌਣ ਹੈ?
(a) ਲੈਨਿਨ
(b) ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ
(c) ਜਾਨ ਲਾਕ
(d) ਰੂਸੋ
(vi) ਸੰਸਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ –
(a) ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸਰਕਾਰ
(b) ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਦੀ ਸਮੂਹਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ
(c) ਕਾਰਜਪਾਲਿਕਾ ਅਤੇ ਵਿਧਾਨਪਾਲਿਕਾ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰਾ
(d) ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਾਰਜਕਾਲ
(vii) ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਕਤਾ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ?
(a) ਗਰੀਬੀ
(b) ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ
(c) ਸਾਂਝੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ
(d) ਸੰਪਰਦਾਇਕਤਾ
(viii) ਜਾਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਬਾਰੇ ਇਹ ਕਥਨ ਕਿਸ ਨੇ ਦਿੱਤਾ —
“ਜਾਤੀ ਕੇਵਲ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕਰਤਿਆਂ ਦੀ ਵੰਡ ਹੈ”?
(a) ਡਾ. ਅੰਬੇਡਕਰ
(b) ਜੇ.ਪੀ. ਨਾਰਾਇਣ
(c) ਡੀ. ਡੀ. ਬਾਸੂ
(d) ਲਾਸਕੀ
(ix) ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸਹੀ ਕ੍ਰਮ ਦੱਸੋ –
(i) ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪਰਮਾਣੂ ਧਮਾਕਾ
(ii) ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਚੀਨ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ
(iii) ਭਾਰਤ–ਅਮਰੀਕਾ ਪਰਮਾਣੂ ਸਮਝੌਤਾ
(iv) ਬਰਾਕ ਓਬਾਮਾ ਦੀ ਭਾਰਤ ਯਾਤਰਾ
(a) (ii), (i), (iii), (iv)
(b) (i), (ii), (iv), (iii)
(c) (ii), (i), (iv), (iii)
(d) (iii), (iv), (i), (ii)
(x) ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਨਿਃਸ਼ਸਤ੍ਰੀਕਰਨ ਕਮੇਟੀ ਕਦੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ?
(a) 1952
(b) 1954
(c) 1956
(d) 1958
ਭਾਗ – ਅ
(ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ / ਇੱਕ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਦਿਓ)
10 × 1 = 10
1. ਵਾਧੂ ਮੁੱਲ (Surplus Value) ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਕਿਸ ਨੇ ਦਿੱਤਾ?
2. ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਦਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਗੁਰੂ ਕੌਣ ਸੀ?
3. ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਕਿਸ ਵਿਦਵਾਨ ਨੇ ਦਿੱਤੀ?
4. ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦਿਵਸ ਹਰ ਸਾਲ ਕਿਹੜੀ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
5. ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਚੋਣ ਨਿਸ਼ਾਨ ਕੀ ਹੈ?
ਖਾਲੀ ਥਾਂਵਾਂ ਭਰੋ
6. ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਨੂੰ __________ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦੀ ਹੈ।
7. __________ ਨੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦਿੱਤੀ।
8. ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਆਪਣਾ ਕੰਮ __________ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਹੀ / ਗਲਤ ਲਿਖੋ
9. 73ਵੀਂ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਸੋਧ ਪੰਚਾਇਤੀ ਰਾਜ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ।
(ਸਹੀ / ਗਲਤ) __________
10. ਸੰਕਟਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਸਾਰੇ ਮੌਲਿਕ ਅਧਿਕਾਰ ਮੁਅੱਤਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ।
(ਸਹੀ / ਗਲਤ) __________
ਭਾਗ – ੲ
(ਸਰੋਤ ਆਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰਸ਼ਨ)
6 × 2 = 12
ਪੈਰਾ – 1 (ਭਾਰਤ – ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਸਮੱਸਿਆ)
ਹੇਠ ਦਿੱਤਾ ਪੈਰਾ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ:
ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਕਸ਼ਮੀਰ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ। 1947 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ’ਤੇ ਆਪਣਾ ਅਧਿਕਾਰ ਜਮਾਉਣ ਲਈ ਅਕਤੂਬਰ 1947 ਵਿੱਚ ਸਸਤਰਧਾਰੀ ਕਬਾਇਲੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਕਸ਼ਮੀਰ ’ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 26 ਅਕਤੂਬਰ 1947 ਨੂੰ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਭੇਜ ਕੇ ਘੁਸਪੈਠੀਆਂ ਨੂੰ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਬੰਦੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਮਾਮਲਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਕੋਲ ਲੈ ਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਅੱਜ ਵੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਹੇਠ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ “ਆਜ਼ਾਦ ਕਸ਼ਮੀਰ” ਅਤੇ ਭਾਰਤ “ਅਧਿਕ੍ਰਿਤ ਕਸ਼ਮੀਰ” ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸ਼ਨ:
(i) ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ’ਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਜਮਾਉਣ ਲਈ ਕੀ ਕੀਤਾ?
(ii) ਕਸ਼ਮੀਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਦੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ?
(iii) ਭਾਰਤ ਨੇ ਘੁਸਪੈਠੀਆਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ?
(iv) ਭਾਰਤ ਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਮਸਲਾ ਕਿਸ ਸੰਸਥਾ ਕੋਲ ਲੈ ਜਾਇਆ?
(v) ਕਸ਼ਮੀਰ ਦਾ ਕਿਹੜਾ ਹਿੱਸਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਹੇਠ ਹੈ?
(vi) ਭਾਰਤ ਉਸ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਕੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ?
ਪੈਰਾ – 2 (ਸੰਸਦ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨ)
Political Science Comprehension Task
ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਪੈਰੇ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦਿਓ :-
(ਅ) ਬਾਰਵੀਂ ਕਲਾਸ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਰਵਾਏ। ਬਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਉਸ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਬਾਰੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਜੋ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਮਸੌਦਾ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਨ। ਸੁਰਜੀਤ ਨੂੰ ਸੰਸਦ ਦੇ ਅਸਥਾਈ ਸਦਨ ਬਾਰੇ ਬੋਲਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਨੇਹਾ ਨੂੰ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ 73ਵੀਂ ਸੋਧ ਬਾਰੇ ਬੋਲਣ ਲਈ ਆਖਿਆ ਗਿਆ। ਹਰਿੰਦਰ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦਲਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਤੇ ਚੋਣ ਨਿਸ਼ਾਨ ਅਲਾਟ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਬਾਰੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਕਮਲ ਨੂੰ ਸੰਸਦ ਦੇ ਸਥਾਈ ਸਦਨ ਬਾਰੇ ਬੋਲਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਉੱਤਰ (Questions and Answers)
(1) ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਪੰਚਾਇਤੀ ਰਾਜ ਐਕਟ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਿਸ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇਗੀ?
(ii) ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕਿਸ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇਗੀ?
(iii) ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਡਾ. ਬੀ ਆਰ ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕਿਸ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇਗੀ?
(iv) ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਿਸ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇਗੀ?
(v) ਕਿਹੜਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਉੱਚ ਸਦਨ ਬਾਰੇ ਬੋਲੇਗਾ?
(vi) ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸਭਾ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਿਸ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇਗੀ?
👉
ਭਾਗ – ਸ
(ਕੋਈ ਛੇ ਕਰੋ)
6 × 4 = 24
ਹਰੇਕ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਦਾ ਉੱਤਰ 80–100 ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਓ।
1. ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰੋ।
2. ਉਦਾਰਵਾਦ (Liberalism) ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਿਧਾਂਤ ਲਿਖੋ।
3. ਨੌਕਰਸ਼ਾਹੀ (Bureaucracy) ਦੀਆਂ ਦੋ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਲਿਖੋ।
4. ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦਲਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰੋ।
5. ਲੋਕਮਤ (Public Opinion) ਦਾ ਅਰਥ ਅਤੇ ਮਹੱਤਤਾ ਲਿਖੋ।
6. ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀਆਂ ਦੋ ਮੁੱਖ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਿਖੋ।
7. ਸੰਸਦੀ ਸਰਕਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦਰਸਾਓ।
8. ਦਬਾਅ ਸਮੂਹ (Pressure Groups) ਦਾ ਅਰਥ ਅਤੇ ਕਿਸਮਾਂ ਲਿਖੋ।
PSEB Guess Papers 2026 – Download Links
- PSEB CLASS 10 ENGLISH GUESS PAPER 2026 DOWNLOAD
- PSEB CLASS 12 POLITICAL SCIENCE GUESS PAPER 2026 DOWNLOAD
- PSEB Class 10 Science – Guess Question Paper 2025-26
- PSEB Guess Papers 2026 – Class 8, 10 & 12 Question Papers | PB.JOBSOFTODAY.IN
ਭਾਗ – ਹ
(ਕੋਈ ਤਿੰਨ ਕਰੋ – ਅੰਦਰੂਨੀ ਚੋਣ ਸਮੇਤ)
3 × 8 = 24
ਹਰੇਕ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਦਾ ਉੱਤਰ 150–200 ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਓ।
ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1
ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰੋ।
ਜਾਂ
ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਇਨਪੁੱਟ ਅਤੇ ਆਉਟਪੁੱਟ ਕਾਰਜ ਸਮਝਾਓ।
ਪ੍ਰਸ਼ਨ 2
ਉਦਾਰਵਾਦ (Liberalism) ਦੇ ਅਰਥ, ਕਿਸਮਾਂ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰੋ।
ਜਾਂ
ਪਰੰਪਰਾਵਾਦੀ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਉਦਾਰਵਾਦ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਲਿਖੋ।
ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3
ਨੌਕਰਸ਼ਾਹੀ (Bureaucracy) ਦਾ ਅਰਥ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਹੱਤਤਾ ਸਮਝਾਓ।
ਜਾਂ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰਸ਼ਾਹੀ ਦੀ ਭਰਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰੋ।
ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4
ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰੋ।
ਜਾਂ
ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦਲਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਸਮਝਾਓ।
ਪ੍ਰਸ਼ਨ 5
ਪੰਚਾਇਤੀ ਰਾਜ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਅਰਥ, ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਮਹੱਤਤਾ ਲਿਖੋ।
ਜਾਂ
73ਵੀਂ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਸੋਧ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰੋ।
